Cân b¢ng cuµc s¯ng hàng ngày mµt cách thiªt thñc   Marion Balla
Vietnamese English	Tr¥n Lß½ng Minh Vû phöng d¸ch

 V« vi®c xã hµi lên án ng߶i phø næ mµt cách oan u±ng, tôi xin ðßa ra mµt ví dø.  Khi mµt ng߶i ðàn ông ly d¸ vþ mình ð¬ ði v¾i ng߶i khác, th߶ng th߶ng m÷i ng߶i s¨ kªt l²i ng߶i vþ ðã không làm tròn b±n ph§n cüa mình, mà không ðä ðng gì ðªn ng߶i ch°ng, mµt cá nhân v¾i nhæng quan ði¬m ích kÖ: nªu không tìm th¤y hÕnh phúc trong gia ðình, thì hãy ði tìm hÕnh phúc · ch² khác.  Nhæng quan ði¬m ích kÖ này ða ph¥n là do sñ änh hß·ng mÕnh m¨ cüa xã hµi.

 Qua trên, chúng ta ðã th¤y ðßþc cách nhìn cüa chúng ta hoàn toàn tùy thuµc vào cách nhìn cüa xã hµi.  V§y chúng ta có nhi®m vø phäi nh¾ r¢ng nhæng quan ði¬m này cüa xã hµi hoàn toàn sai l¥m.  Và không nên ð± trách nhi®m cho nhau.  M²i cá nhân chúng ta ð«u khác nhau và làm cho cuµc s¯ng cüa nhæng ng߶i xung quanh ðßþc d­ dàng h½n không phäi là nhi®m vø cüa riêng ai mà là mµt nhi®m vø chung.

 Th¤y rõ ðßþc v¤n ð« là mµt chuy®n, và thñc hi®n nó lÕi là mµt chuy®n khác.  Làm sao nam gi¾i và næ gi¾i có th¬ s¯ng bình ðÆng v¾i nhau khi m÷i ng߶i s¯ng và làm vi®c không bình ðÆng v¾i nhau?  Và phø næ, trong tr߶ng hþp này, th߶ng cäm th¤y r¢ng ðó là l²i cüa mình.  Mµt s¯ chúng ta ng°i ðây hôm nay cäm th¤y r¢ng mình nên · nhà thì t¯t h½n vì còn có r¤t nhi«u công vi®c ðang ch¶ chúng ta.  Chúng ta nghî r¢ng ch°ng, con cüa chúng ta · nhà s¨ không ðßþc vui vë nhß chúng ta mu¯n.

 Nhßng, nªu chúng ta suy nghî lÕi thì s¨ th¤y r¢ng ch°ng, con chúng ta không ðßþc vui vë khi chúng ta ði v¡ng vì h÷ không có ai ð¬ h¥u hÕ h÷.  Do ðó, chúng ta không có l²i gì hªt.  Có th¬ trong khi  chúng ta ði v¡ng, ch°ng, con chúng ta s¨ tñ túc d÷n d©p nhà cØa, làm c½m nß¾c mà không c¥n có bàn tay cüa chúng ta; và ðó là mµt ði«u t¯t.  Ði«u quan tr÷ng là chúng ta phäi khuyªn khích m÷i ng߶i trong gia ðình tham gia vào nhæng công vi®c này ngay cä khi chúng ta · nhà.

 Ði«u quan tr÷ng thÑ hai là chúng ta phäi tÕo ra nhæng gi¶ phút riêng cho m²i ng߶i chúng ta.  Thông th߶ng, chúng ta th߶ng hay lo l¡ng cho ch°ng, cho con mà quên ði bän thân mình cûng c¥n sñ nghï ng½i.  Ðây là mµt vi®c làm r¤t ích lþi cho bän thân chúng ta cûng nhß cho con cái chúng ta.  Chúng ta s¨ không cäm th¤y b¾t m®t möi vì chúng ta ðã có nhæng giây phút giäi trí, nghï ng½i thoäi mái.  Ðây cûng là mµt ví dø t¯t ð¬ nh¡c nh· con chúng ta phäi chåm sóc ðªn bän thân cüa chúng nó.  Ði«u ðáng m×ng là thª h® trë ngày nay ðã ðßþc giáo døc r¤t kÛ v« chuy®n này.  Tuy v§y, nhæng gì con cái chúng ta tiªp thu ðßþc trong tr߶ng h÷c cûng nhß ngoài xã hi ðôi khi cûng tÕo ra nhæng sñ b¤t ð°ng trong gia ðình.

 Vì sinh ra và l¾n lên trong hai xã hi hoàn toàn khác nhau, sñ suy nghî cüa chúng ta và con cái chúng ta hoàn toàn khác hÆn nhau.  Thª h® con cái chúng ta ðßþc giáo døc r¤t s¾m v« tinh th¥n s¯ng ðo6.c l§p.  H÷ có mµt khái ni®m r¤t rõ ràng v« nhæng gì h÷ c¥n, và mu¯n làm.  Nhßng cách nhìn này không ðßþc nhæng thª h® ði trß¾c ch¤p nh§n.  Яi v¾i các b§c ông bà cüa h÷, nhæng gì h÷ nói, nhæng gì h÷ làm ðôi khi hoàn toàn trái ngßþc v¾i nhæng gì ông bà mu¯n.
V¾i tß cách là nhæng ng߶i con và nhæng ng߶i m©, chúng ta có nhi®m vø phäi dung hòa hai cách nhìn này.  Ðây là mµt v¤n ð« khá phÑc tÕp.  Ðôi khi chúng ta cäm th¤y b¯i r¯i, không biªt ðâu là ðúng, ðâu là sai. V¤n ð« này s¨ làm cho chúng ta cäm th¤y r¤t cång thÆng.  Nhßng chúng ta luôn tìm cách d¤u nhæng sñ lo âu cüa chúng ta, và không nói cho ai biªt v« nhæng khó khån mà chúng ta ðang g£p phäi.  Ðây là mµt vi®c làm mà chúng ta c¥n sØa ð±i.  Chúng
ta phäi nói rõ cho m÷i ng߶i xung quanh biªt v« nhæng v¤n ð« cüa chúng ta mµt cách thÆng th¡n.  Có nhß v§y chúng ta m¾i có th¬ giäi quyªt ðßþc m÷i khó khån, cûng nhß nh§n ðßþc sñ giúp ðÞ cüa m÷i ng߶i xung quanh.  Ðây là mµt ði¬m mà chúng ta c¥n phäi làm.

 Chúng ta phäi s¯ng trong hi®n tÕi vì chï có s¯ng trong hi®n tÕi, chúng ta m¾i có sÑc mÕnh ð¬ ðói phó v¾i cuµc s¯ng.  Chúng ta không th¬ ki¬m soát ðßþc tß½ng lai, và quá khÑ thì ðã qua r°i.  Chúng ta chï có th¬ h÷c höi t× quá khÑ, chúng ta có th¬ s¡p xªp chß½ng trình cho tß½ng lai, nhßng chúng ta chï có th¬ s¯ng trong hi®n tÕi mà thôi.  Ða s¯ chúng ta có khuynh hß¾ng s¯ng trong v« tß½ng lai, chÆng hÕn nhß khi nào chúng ta v« hßu, khi nào chúng ta mua nhà, ho£c l§p gia ðình, con cái v..v...và kªt quä là chúng ta tñ làm cho chúng ta cång thÆng, lo âu thêm.  Mµt ði«u quan tr÷ng næa là chúng ta phäi nói ra nhæng gì chúng ta mu¯n.  Không nên cho r¢ng nhæng ng߶i xung quanh s¨ biªt r¢ng là chúng ta mu¯n gì.  Cûng không nên nghî r¢ng mình không xÑng ðáng ð¬ nh§n nhæng gì chúng ta mu¯n vì nhæng gì chúng ta làm cho ch°ng, cho con r¤t ðáng ðßþc ð«n bù xÑng ðáng.

 Chúng ta c¥n phäi có mµt sñ cân b¢ng trong cuµc s¯ng hàng ngày.  Chúng ta phäi biªt rõ v« chúng ta, tñ hào r¢ng chúng ta là nhæng ng߶i vþ ðäm ðang, ng߶i m© hi«n trong gia ðình.  Яi v¾i xã hµi, chúng ta s¨ không ng¥n ngÕi tham gia trong công vi®c ð¤u tranh giành quy«n bình ðÆng cho næ gi¾i trong mµt xã hµi mà nam gi¾i làm chü.

 Ng߶i phø næ có bao nhiêu vai trò trong cuµc s¯ng?  R¤t nhi«u, ví dø: h÷ là mµt ng߶i con, mµt ng߶i ch¸, mµt ng߶i vþ, v..v...Trung bình, mµt ng߶i phø næ trong xã hµi Canada có khoäng t× 18 ðªn 20 vai trò trong mµt ngày.  Mµt ng߶i bình th߶ng chï có th¬ giæ ðßþc t× 8 ðªn 9 vai trò trong mµt ngày.  Trong khi ðó, m²i ngày, chúng ta tñ phê bình bän thân vì chúng ta ðã không làm ðßþc nhi«u nhß chúng ta mong mu¯n.  Ðây là mµt quan ði¬m sai l¥m vì mµt ng߶i không th¬ giæ ðßþc 18 vai trò trong mµt ngày.  8 ho£c 9 là quá ðü, nhi«u h½n næa chï làm cho chúng ta thêm lo âu, m®t möi mà thôi.

 Phø næ th߶ng hay b¸ chi ph¯i v« nhæng công chuy®n có liên quan ðªn gia ðình.  Khi · s· làm, h÷ th߶ng nghî ðªn nhæng chuy®n xäy ra · nhà.  Trong khi chúng ta nên t§p trung vào công vi®c mà chúng ta ðang làm thì chúng ta lÕi có khuynh hß¾ng hay ðem theo nhæng v¤n ð« gia ðình v¾i chúng ta.  Và chúng ta cûng phäi tìm cách loÕi bö nhæng sñ lo l¡ng vô ích mà chúng ta không ki¬m soát ðßþc.  Nhæng sñ lo l¡ng này s¨ làm chúng ta m®t möi, bu°n phi«n.  Яi v¾i sñ m£c cäm ti l²i cûng v§y.  Chúng ta th߶ng mu¯n ðßþc là mµt ng߶i có ích cho gia ðình, cho xã hµi và chúng ta th߶ng cäm th¤y có tµi khi chúng ta không làm tròn nhi®m vø.  Nhßng m£c cäm tµi l²i s¨ không giúp ðßþc gì cho chúng ta ngoài vi®c làm giäm ði lòng tñ tr÷ng cüa chúng ta.  Tôi nghî nªu chúng ta s¨ lo l¡ng ho£c cäm th¤y có tµi, thì chúng ta phäi biªt ki¬m soát l¤y mình vì nªu không, chúng ta s¨ cäm th¤y bñc tÑc, m®t möi ho£c m«m yªu.
Ni«m hÕnh phúc duy nh¤t cüa mµt cá nhân là quy«n tñ do quyªt ð¸nh v« nhæng gì mình mu¯n làm.  Khi các bÕn cäm th¤y lo âu, cäm th¤y có l²i ho£c cäm th¤y tinh th¥n b¸ cång thÆng, hãy chia xë và nh§n sñ giúp ðÞ t× mµt ng߶i thân.

 Phø næ chúng ta th߶ng nghî r¢ng chúng ta phäi biªt t¤t cä ð¬ có th¬ giúp ðÞ ðßþc t¤t cä m÷i ng߶i.  Nhßng chúng ta không phäi là quy¬n tñ ði¬n s¯ng, nªu chúng ta không biªt thì ð×ng ng¥n ngÕi, hãy ði höi ng߶i khác.  Ðôi khi, v¾i sñ giúp ðÞ cüa mµt ng߶i mà chúng ta s¨ có thêm ðßþc mµt cách nhìn khác.  Cûng ð×ng bao gi¶ so sánh mình v¾i nhæng ng߶i khác.  Chúng ta không c¥n phäi làm chuy®n này vì khi so sánh v¾i ng߶i khác, chúng ta s¨ m¤t ði sÑc mÕnh và lòng tñ tin cüa chính chúng ta.  Trong mµt ð¶i ng߶i, chúng ta chï có tiªn chÑ không lùi.  Chúng ta nên giành sÑc ð¬ quyªt ð¸nh mµt chuy®n gì chÑ không nên m¤t thì gi¶ h¯i h§n v« nhæng chuy®n ðã xäy ra trong quá khÑ.  Hãy s¯ng vui vë trong hi®n tÕi.  Hãy tin vào trñc giác cüa mình.  GiØ gìn và phát tri¬n vån hóa riêng cüa mình nhßng cûng nên h÷c höi thêm v« vån hóa khác.  Hãy hãnh di®n v« nhæng gì mà chúng ta ðã c¯ng hiªn cho Canada.

 Chúng ta phäi nh¾ r¢ng, trong th¶i gian hµi nh§p vào xã hµi Canada, chúng ta và con cái chúng ta s¨ có c½ hµi trau gi°i ðßþc nhi«u kiªn thÑc c¥n thiªt ð¬ thành công trong tß½ng lai.  Thª h® con cái chúng ta, nhæng công dân Canada, s¨ ý thÑc ðßþc hß¾ng ði cüa h÷, s¨ biªt ðßþc h÷ phäi làm gì ð¬ góp ph¥n vào vi®c xây dñng ðãt nß¾c, ð°ng th¶i vçn bäo t°n ðßþc ngu°n g¯c Vi®t Nam cüa h÷.  Và chúng ta cûng phäi tñ hào r¢ng m²i cá nhân chúng ta là mt ði«u kÏ
di®u.  Vì thª, tôi mong t¤t cä các bÕn, sau m²i ngày, s¨ nhìn lÕi nhæng gì mà chúng ta ðã làm, ðã ðÕt ðßþc.  Tôi tin r¢ng chúng ta chï có th¬ h÷c höi ðßþc cuµc s¯ng cüa chúng ta khi chúng ta ån m×ng v« th¶i ði¬m, v« chúng ta, v« nhæng thành quä mà chúng ta ðã ðÕt ðßþc.

Hµi Thäo Phø Næ 96