Phø n» trong vÃn ÇŠ kinh doanh  Dao Huy Minh Thu
Vietnamese English

 Tôi së trình bày cho quš vÎ m¶t vài ÇiŠu hܧng dÅn, bí quy‰t Ç‹ giúp cho chÎ em chúng ta nh»ng ngÜ©i vØa ra trÜ©ng, nh»ng ngÜ©i Çang làm viŒc s¡p bÎ sa thäi, ho¥c nh»ng ngÜ©i tính Ç°i viŒc vŠ  vÃn ÇŠ  xin viŒc.

 Phø n» chúng ta Çã phát tri‹n thÆt v»ng månh trong l¿c lÜ®ng lao Ƕng. Cách Çây ba mÜÖi næm, chÌ có 2 trong sÓ 10 phø n» Çi làm. Ngày nay, con sÓ phø n» làm viŒc lên t§i 7 trong sÓ 10 ngÜ©i. Phø n» chúng ta cÛng ÇÜ®c æn h†c Çàng hoàng hÖn th‰ hŒ mË và bà cûa chúng ta. Vào næm 1950, phø n» chÌ chi‰m 10% trong t°ng sÓ sinh viên Çåi h†c, th‰ mà bây gi©, chúng ta Çã lên ljn trên 50%. HÖn n»a, theo m¶t k‰t quä nghiên cÙu cûa B¶ Giáo Døc tÌnh bang Quebec, ngÜ©i n» cº nhân Çåi h†c dÍ ki‰m viŒc hÖn là nam. Cách Çây 10 næm, lÃy thí dø sinh viên Çåi h†c, chÌ có 85% phø n» tìm ÇÜ®c viŒc so v§i 90% phái nam, thì bây gi©, hiŒn tÜ®ng này låi Ç°i ngÜ®c låi.  Cho nên, nh»ng con sÓ này Çã cho ta thÃy mt cách t°ng quát nh»ng ti‰n b¶ cûa phø n» trong nh»ng næm qua.

 Tôi xin ÇÜ®c nói vào vÃn ÇŠ, Çó là: Quá trình Çi tìm viŒc. Tôi tin r¢ng Çây là m¶t vÃn ÇŠ thích h®p Ç‹ thäo luÆn trong hoàn cänh kinh t‰ hiŒn nay. NhÜ quš vΠdžc báo và nghe tin tÙc h¢ng ngày Çã rõ, m¶t sÓ hãng xܪng Çang tìm cách thay Ç°i guÒng máy làm viŒc và k‰t quä là vô sÓ nhân viên bÎ sa thäi. Các cÖ quan chính phû cÛng thi hành chính sách kiŒm ܧc b¢ng cách giäm thi‹u chi tiêu ª m†i tØng l§p, và ÇiŠu này không tránh khÕi sa thäi nhân viên. Th‰ cho nên, tôi xin ÇÜ®c trình bày t§i quš vÎ, trong 20 phút t§i Çây, m¶t vài ÇiŠu cÀn bi‰t Ç‹ Çi xin viŒc làm.

 Khi xin viŒc làm, xin quš vÎ cÀn lÜu š 7 Çi‹m sau Çây:
 

1. ñ¥t rõ møc Çích làm viŒc cûa quš vÎ;
2. Vi‰t résumé;
3. Tìm hi‹u vŠ công ty, sän phÄm cûa công ty;
4. Giao thiŒp, nói chuyŒn v§i nhiŠu ngÜ©i Ç‹ tìm hi‹u thêm vŠ công ty mà mình Çang xin viŒc;
5. ChuÄn bÎ nh»ng ÇiŠu cÀn thi‰t trܧc khi Çi phÕng vÃn;
6. Theo dõi, liên låc Ç‹ hÕi thæm sau khi ÇÜ®c phÕng vÃn;
7. Khi Çã ÇÜ®c nhÆn thì nên nói chuyŒn vŠ lÜÖng b°ng;

2. K‰ ljn là viŒc vi‰t résumé. T°ng c¶ng có 5 phÀn: Ƕ dài cûa résumé, bŠ ngoài, cách dùng ngôn ng», n¶i dung, và hình thÙc.

• Không có Ƕ dài nhÃt ÇÎnh, 1, 2 hay 3 trang tùy theo mình muÓn làm gì. Không cÀn bi‰t resume dài bao nhiêu, nhÜng nh»ng chi ti‰t quan tr†ng cÀn phäi ÇÜ®c nêu rõ trên  trang ÇÀu.
• BŠ ngoài cûa resume phäi nhìn hÃp dÅn. Các Çoån væn phäi khúc tri‰t rõ ràng. Phäi có nh»ng khoäng trÓng ÇŠu Ç¥n Ç‹ ngÜ©i džc không cäm thÃy nh»ng chi ti‰t dày Ç¥c. Nên dùng giÃy tÓt Ç‹ tÕ ra nh»ng phÄm chÃt, tính chuyên nghiŒp cûa mình.
• Dùng ngôn ng» rõ ràng, måch låc, chû quan, và lš thú. Dùng nh»ng tØ månh Ç‹ truyŠn Çåt nh»ng møc Çích làm viŒc cûa mình (Ç‹ tránh s¿ buÒn tÈ cûa bu°i phÕng vÃn), nh»ng thành t¿u Çã Çåt ÇÜ®c trong quá khÙ mà có liên quan ljn công viŒc mình Çang xin, nh»ng khä næng t¿ làm viŒc hay cùng làm viŒc cûa mình. Dùng tØ chính xác, ng¡n g†n. CuÓi cùng, bån nên tránh nh»ng l‡i chính tä, l‡i væn phåm v.v...
• PhÀn n¶i dung nên bao gÒm nh»ng phÀn sau Çây:
- PhÀn mª ÇÀu: h† tên, ÇÎa chÌ, sÓ ÇiŒn thoåi.
- Møc Çích làm viŒc: vi‰t ng¡n g†n trong 1 câu: tôi là nhân viên nghành gì và tôi mong ܧc làm gì.
- Tóm t¡t ti‹u sº: Çoån này là ch‡ quš vÎ có th‹ khai tri‹n thêm vŠ møc Çích làm viŒc cûa mình. Giäi thích tåi sao quš vÎ së hoàn thành công viŒc và d¿ ÇÎnh së làm gì k‰ ti‰p.
- Kinh nghiŒm: Nói rõ vŠ kÏ næng và kinh nghiŒm cûa quš vÎ mà có th‹ nh»ng ngÜ©i Çi xin viŒc khác không có. Tên công viŒc cÀn ÇÜ®c Ç¡n Ço m¶t cách chín ch¡n và dÍ hi‹u chÙng tÕ r¢ng bån có khä næng th¿c hiŒn công viŒc n‰u ÇÜ®c giao phó.
-Tóm t¡t trình Ƕ h†c vÃn: b¢ng cÃp Çåi h†c, cao Ç£ng, trung h†c; chÙng chÌ, thành viên cûa các hiŒp h¶i (tài tº hay chuyên nghiŒp), giäi thܪng, và nh»ng bài vª thuy‰t trình, xuÃt bän trong các h¶i nghÎ, diÍn Çàn.

3. Sau khi vi‰t xong résumé, quš vÎ nên tìm hi‹u thêm vŠ công ty và công viŒc mình së làm. Quš vÎ cÛng phäi xã giao r¶ng rãi, nói chuyŒn v§i nhiŠu ngÜ©i vŠ công ty mình muÓn vào. TØ Çó, quš vÎ có th‹ liên k‰t kÏ næng cûa mình và nhu cÀu cûa công ty. Quš vÎ nên nhÃn månh nh»ng Üu Çi‹m cûa mình cÀn thi‰t cho s¿ thành công cûa công ty, và ÇØng nên xin xÕ Ç‹ ÇÜ®c nhÆn.

4. Quš vÎ có th‹ džc quäng cáo trong báo chí Ç‹ tìm viŒc, qua Çåi lš nhân døng (employment agency), qua bån bè, hay tr¿c ti‰p liên låc v§i công ty cÀn ngܪi. Theo thÓng kê cho bi‰t, 75% sÓ công viŒc tìm ÇÜ®c là qua bån bè hay công ty, và 25% là qua Çåi lš nhân døng. Quš vÎ nên dùng trên 30% t°ng sÓ th©i gian xin viŒc trong viŒc ti‰p xúc v§i bån bè và nh»ng ngÜ©i làm viŒc trong lãnh v¿c này. Không nên dùng quá 5% th©i gian Ç‹ vi‰t quäng cáo xin viŒc, 10 ljn 15% th©i gian vi‰t thÜ cho trung tâm nhân døng.

5. Sau khi n¶p ÇÖn, quš vÎ may m¡n ÇÜ®c g†i Çi phÕng vÃn. Sau Çây là nh»ng nguyên t¡c cæn bän Ç‹ giúp quš vÎ khi phÕng vÃn:

• Tìm hi‹u vŠ công ty, tÆp dÜ®t vŠ bu°i phÕng vÃn, tìm cách nhÃn månh nh»ng khä næng cûa mình, thông qua nh»ng Çi‹m phäi làm, møc tiêu cûa công ty, loåi ngÜ©i h† cÀn.
• ˆn m¥c chÌnh tŠ và tùy theo công ty mà æn m¥c cho thích h®p. Nên ljn s§m Ç‹ có gi© nghÌ ngÖi, ÇÀu óc tÌnh táo, và làm quen v§i ngoåi cänh cûa khu v¿c phÕng vÃn. Nên nghï r¢ng Çã ÇÜ®c m©i Çi phÕng vÃn vì công ty nuÓn bi‰t khä næng cûa quš vÎ, cho nên quš vÎ nên tÕ ra phÃn khªi, t¿ tin, vui tÜÖi.
• VÆy thì làm th‰ nào Ç‹ trä l©i nh»ng câu hÕi? Có 4 y‰u tÓ cÖ bän: ThÙ nhÃt là l¡ng nghe và hi‹u rõ câu hÕi. ThÙ hai là suy nghï chÆm rãi Ç‹ hi‹u thÃu câu hÕi, luôn luôn suy nghï trܧc khi trä l©i, s¿ Ç¡n Ço suy nghï cûa quš vÎ së làm ngÜ©i phÕng vÃn n‹ hÖn. ThÙ ba là trä l©i chính xác, không nên trä l©i ngoài ÇŠ và ti‰t l nh»ng chi ti‰t không cÀn thi‰t khác. M‡i câu trä l©i không nên quá dài hay quá ng¡n, chØng 1 t§i 2 phút là Çû. CuÓi cùng là nên thành thÆt, luôn luôn t¿ tin, ÇØng bao gi© chÌ trích, tÕ ra bi quan vŠ mình, vŠ m¶t công ty nào, hay ngÜ©i näo.
• Trong khi phÕng vÃn, nên Ç‹ š ljn nh»ng cº chÌ cûa mình. CÀn nhìn th£ng vào ngÜ©i nói vì nó së tæng thêm s¿ t¿ tin nÖi quš vÎ. ñØng nên nhìn Çi ch‡ khác khi trä l©i vì ngÜ©i phÕng vÃn Çôi khi cäm thÃy khó chÎu. Cách ngÒi cûa quš vÎ cÛng quan tr†ng không kém, nó có th‹ làm cho ngÜ©i Çói diŒn hi‹u vŠ tâm trång thích thú hay chán nän, lo âu cûa mình. M¶t khi quš vÎ hi‹u rõ vŠ nh»ng cº chÌ cûa mình, quš vÎ có th‹ dùng nó Ç‹ Çem låi thuÆn l®i cho mình.

7. Sau cùng, khi quš vÎ ÇÜ®c nhÆn, nên nói chuyŒn vŠ lÜÖng b°ng. ñØng nên nhÆn l©i ngay và thÜa v§i h† r¢ng quš vÎ së trä l©i sau.