Phø n» ViŒt Nam trong cu¶c sÓng hàng ngày ª Canada  Bà TR„N-LÐU-KH�I
Vietnamese English

Chúng tôi xin cám Ön Liên-H¶i NgÜ©i ViŒt Canada và Ban T° ChÙc Çã dành cho tôi ÇÜ®c dÎp trao Ç°i v§i quš vÎ m¶t sÓ ki‰n thÙc vŠ phong tøc tÆp quán cûa ngÜ©i phø n» ViŒt Nam và nh»ng khó khæn, trª ngåi trong Ç©ì sÓng khi phäi thích nghi v§i xã h¶i m§i.

Kính thÜa quš vÎ, trܧc tiên chúng tôi xin trình bày m¶t sÓ khái niŒm cÛng nhÜ phong tøc, tÆp quán vŠ ngÜ©i phø n» ViŒt Nam.

Träi qua bao nhiêu th‰ k›, ViŒt Nam Çã chÎu nhiŠu änh hܪng cûa Kh°ng-giáo, Çã khi‰n ngÜ©i phø n» bÎ lŒ thu¶c vào ngÜ©i Çàn ông, trong gia Çình cÛng nhÜ ngoài xã h¶i, thêm vào n»a nh»ng tÜ tܪng bäo thû "tr†ng nam khinh n» " "nhÃt nam vi‰t  h»u, thÆp n» vi‰t vô " (sanh m¶t con trai là có con, còn ÇÈ mÜ©i con gái thì cÛng nhÜ không) Çã trói bu¶c ngÜ©i phø n» vào nh»ng quy ÇÎnh bÃt di bÃt dÎch nhÜ :

Tåi gia tòng phø     (ª nhà theo cha)
XuÃt giá tòng phu  (LÃy chÒng theo chÒng)
Phu tº tòng tº       (ChÒng ch‰t theo con)

V§i nh»ng ngÜ©i phø n» là nån nhân cûa tøc lŒ täo hôn hay ép duyên thì hôn nhân chÌ là chu‡i ngày triŠn miên c¿c nh†c và bÃt hånh. Còn chi kh° cho b¢ng cänh m¶t thi‰u n» Çang tu°i thanh xuân mà phäi sánh duyên cùng m¶t chú bé lóc chóc còn thò lò mÛi xanh. Ra ÇÜ©ng thì bÎ chúng bån mÌa mai, vŠ nhà bÎ mË chÒng hành hå b¡t làm viŒc không nghì tay tØ sáng ljn tÓi. Lo th°i cÖm cho th® cÃy, th® cÀy, cho heo gà æn, xay luá giã gåo và còn b°n phÆn t¡m rºa, lÃy cÖm nܧc cho chÒng, Çôi khi còn phäi cõng chÒng Çi h†c n»a chÙ, thÆt ê chŠ cay Ç¡ng và t¶i nghiŒp.

MË em tham thúng xôi dŠn,
Tham con l®n béo, tham tiŠn Cänh-hÜng.
Em Çã bäo MË r¢ng " ÇØng ",
MË hÃm, MË hÙ, MË bÜng ngay vào.
Bây gi© chÒng thÃp, v® cao
NhÜ Çôi ÇÛa lŒch so sao cho b¢ng. ( ca dao )

V® anh Çen l¡m, em Öi !
ñem ra ch‡ n¡ng mà phÖi cho giòn.
Thóc phÖi ba n¡ng thì giòn,
V® anh ba n¡ng, s¡p Çòn mà khênh. ( ca dao )

Mèo lành, ai n« c¡t tai
Gái bÎ chÒng bÕ, khoe tài chi em ! ( ca dao )

Theo tøc lŒ Ça thê thì m¶t ngÜ©i Çàn ông có quyŠn lÃy nhiŠu v® ho¥c thi‰p, nhÜng ngÜ©i phø n» chÌ ÇÜ®c phép có m¶t chÒng : "ñàn ông næm thê, bÄy thi‰p " mà "Gái chính chuyên chÌ có m¶t chÒng".  Vì quan niŒm vô lš nhÜ th‰, nên khi Çàn ông ngoåi tình thì chÌ lên án ngÜ©i phø n» l£ng lÖ Çi cܧp chÒng ngÜ©i, chÙ không hŠ k‰t t¶i ngÜ©i Çàn ông quy‰n rÛ v® ngÜ©i.

Ch‰ Ƕ tr†ng nam khinh n», chÒng chúa v® tôi, nên :

ñÓt than nܧng cá cho vàng,
ñem tiŠn mua rÜ®u cho chàng uÓng chÖi. ( ca dao )

ChÒng em nó ch£ng ra gì,
T° tôm, sóc Çïa nó thì chÖi hoang,
Nói ra xÃu thi‰p, h° chàng,
Nó giÆn, nó phá tan hoang cºa nhà. ( ca dao )

V§i luân lš "Ti‰t hånh khä phong ", chính cái luân lš này Çã b¡t bao nhiêu ngÜ©i phø n» phäi lÈ loi, cô quånh. N‰u ch£ng may góa bøa trong lúc tu°i còn xuân xanh, câu "Ti‰t hånh khä phong" Çã trói bu¶c ngÜ©i phø n» trÈ không dám tái giá, phÀn thÜÖng con còn nhÕ, phÀn s® cho danh giá gia Çình. Vì vÆy Çã có nh»ng cø bà góa chÒng tØ tu°i mÜ©i tám, Çôi mÜÖi, mà vÅn ª vÆy nuôi dåy con æn h†c thành tài, sÓng lÈ loi hàng 60, 70 næm. Chúng ta thÆt t¿ hào vŠ lÍ giáo cûa nܧc ta, nhÜng không khÕi có chút ngÆm ngùi cäm thÜÖng cho nh»ng ngÜ©i sÜÖng phø trÈ :

MÃt cha, æn cÖm v§i cá,
MÃt mË, li‰m lá ÇÀu ÇÜ©ng. ( ca dao )

Tåi Âu-châu b¡t ÇÀu cuÓi th‰ k› 18, sau cu¶c cách mång Nhân QuyŠn tåi nܧc Pháp, ti‰p theo là tác phÄm ‘The Declaration of the Right of Woman’ do Olumpe De Gouges biên soån, thì phong trào giäi phóng phø n» Çòi bình quyŠn v§i nam gi§i m§i thÆt s¿ b¡t ÇÀu, sau bao nhiêu là kh° c¿c và tranh ÇÃu cho t§i ÇÀu th‰ k› 20, thì ngÜ©i phø n» Âu-châu cÛng nhÜ MÏ Châu m§i Çòi ÇÜ®c chút ít quyŠn, quyŠn Çi bÀu cº, tåi Hoa Kÿ vào næm 1920, tåi Anh QuÓc vào næm 1928, và tåi Pháp sau th‰ chi‰n thÙ hai (1945)... Næm 1972 n» tác giä Mary Wollstonescraft  Çã khªi ÇÀu m¶t ti‰ng vang m§i cho viŒc Çòi quyŠn cûa phø n» trong tác phÄm ‘A Vindication of the Right of Woman’, trong Çó bà Çã nói lên s¿ Çau kh° cûa n» gi§i và Çòi quyŠn bình Ç£ng. VŠ m¥t pháp lš,  Çã có nhiŠu Çåo luÆt ra Ç©i bào vŒ quyŠn cûa ngÜ©i phø n» nhÜ: công æn viŒc làm, tài sän, chánh trÎ v.v... Có th‹ nói tØ sau nh»ng thành công cûa phong trào giäi phóng phø n», ÇÎa vÎ ngÜ©i phø n» Çã ÇÜ®c nâng cao rÃt nhiŠu. HiŒn nay n» gi§i Çã có nhiŠu cÖ h¶i Ç‹ thi thÓ tài næng và Çang dÀn dÀn sát cánh v§i nam gi§i Ç‹ tham gia hÀu h‰t nh»ng hoåt Çng trong xã h¶i. Chính vì Çó mà xã h¶i Tây phÜÖng nói chung, hay xã h¶i B¡c MÏ nói riêng, Çã vô hình chung lÃy cá nhân làm y‰u tÓ nŠn täng Ç‹ hình thành xã h¶i, gia Çình chÌ còn là m¶t khung cänh Ç‹ giúp m‡i cá nhân phát tri‹n tài næng riêng.

Tåi ViŒt Nam, ljn Ç©i nhà Lê m§i ban hành b¶ luÆt HÒng-ñÙc hay QuÓc TriŠu Hình LuÆt tÜÕng ÇÓi nhân Çåo v§i phø n» hÖn, nhÜng vÅn còn nh»ng khoän bÃt công nhÜ sau.  ChÒng Çánh v® vô c§ cÛng không bÎ t¶i, trái låi n‰u ngÜ©i v® phåm trong 7 ÇiŠu dܧi Çây thì ngÜ©i chÒng có quyŠn Çu°i Çi và lÃy v® khác :

1- Nói nhiŠu  2- Không con      3- Dâm dÆt        4- Tr¶m c¡p
4- Không phøng s¿ cha mË chÒng     6- Ghen tuông      7- Có ác tÆt.

Cho ljn thÆp niên cûa th‰ k› XX thì nh»ng tÜ tܪng Çòi quyŠn cho n» gi§i m§i khªi Çi‹m, ª miŠn Nam  có bà Bút-Trà månh më Çòi quyŠn cho n» gi§i, ª miŠn B¡c có nh»ng tác phÄm cûa T¿-L¿c Væn-ñoàn nói lên quyŠn giäi phóng phø n», nhÜ cuÓn truyŒn " Cô giáo Minh" và "ñoån tuyŒt" v.v...  ñ‰n th©i ÇŒ nhÃt C¶ng-hòa (1954-1963), bà TrÀn-LŒ-Xuân ÇÜa cuÓn "LuÆt gia Çình" ra QuÓc H¶i và ÇÜ®c chÃp thuÆn, thì Çã bÕ ÇÜ®c nån Ça thê và ly dÎ.  TØ Çó ngÜ©i phø n» ViŒt-Nam ÇÜ®c khuy‰n khích tham gia các vai trò quan tr†ng trong chính quyŠn.

Qua các diÍn trình lÎch sº nêu trên, tuy ngÜ©i phø n» ViŒt Nam bÎ thua kém nam gi§i trong xã h¶i, thì trong gia Çình ngÜ©i phø n» ViŒt Nam låi ÇÜ®c xác nhÆn có ÇÎa vÎ hÖn Çàn ông.

TiŠn båc phó cho con mø ki‰m,
Ng¿a xe ch£ng có lúc nào ngÕi. ( TrÀn-T‰-XÜÖng )

Bây gi© chúng tôi nói ljn ngÜ©i phø n» ViŒt-Nam trong cu¶c sÓng hàng ngày ª Canada. Theo truyŠn thÓng ñông phÜÖng, gia Çình là m¶t c¶ng ÇÒng nho nhÕ gÒm có ông bà, cha mË, con cái  sÓng quây quÀn dܧi m¶t mái Ãm, yêu thÜÖng, Çùm b†c, giúp Ç« và chia sÈ cùng nhau nh»ng niŠm vui cÛng nhÜ nh»ng n‡i buÒn, lúc khoÈ månh cÛng nhÜ lúc Óm Çau, khi thành công thuÆn l®i cÛng nhÜ khi g¥p trª ngåi khó khæn. Trong Çó, ngÜ©i phø n» Çã góp phÀn không nhÕ trong viŒc th¡t ch¥t nh»ng mÓi dây tình cäm gi»a m‡i thành viên trong gia Çình, góp phÀn quy‰t ÇÎnh trong viŒc tåo d¿ng và bäo vŒ hånh phúc gia Çình. Gia Çình låi là nŠn täng cûa xã h¶i, trong khi Çó ngÜ©i Tây PhÜÖng Çã lÃy cá nhân làm y‰u tÓ nŠn täng Ç‹ hình thành xã h¶i, gia Çình chÌ còn là m¶t khung cänh Ç‹ giúp m‡i cá nhân phát tri‹n tài næng riêng.

Chính nh»ng s¿ khác biŒt này Çã trª thành nh»ng bÙc rào cän trª ngÜ©i phø n» ViŒt-Nam trên bܧc ÇÜ©ng h¶i nhÆp vào xã h¶i hiŒn nay. Quä thÆt, có ngÜ©i phø n» ViŒt-Nam nào - dù là ngÜ©i Çi du h†c, vÜ®t biên hay Çi bäo lãnh - låi tránh khÕi nh»ng giây phút lo âu, hoang mang, phân vân khi phäi h¶i nhÆp vào m¶t xã h¶i hoàn toàn khác biŒt tØ ngôn ng», væn hóa, tÜ tܪng ljn cách thÙc sinh hoåt hàng ngày. CuÓi cùng thì dù muÓn hay không, m‡i ngÜ©i cÛng phäi ch†n m¶t cách h¶i nhÆp tÜÖng ÇÓi phù h®p theo quan niŒm cûa mình Ç‹ tåo d¿ng låi cu¶c sÓng m§i.

NhiŠu ngÜ©i Çã thành công nhÜng cÛng có ngÜ©i Çã thÃt båi.  Có nhiŠu ngÜ©i Çã xây d¿ng ÇÜ®c hånh phúc ÇÀm Ãm trong khi Çó vÅn còn có nh»ng ngÜ©i mãi gÆm nhÃm nh»ng n‡i Ç¡ng cay, chán chÜ©ng, không hånh phúc trên mänh ÇÃt ÇÎnh cÜ này.

Thông thÜ©ng thì có ba mÅu ngÜ©i h¶i nhÆp vào xã h¶i m§i, Çåi cÜÖng nhÜ sau :

1. Nh»ng ngÜ©i bäo thû theo truyŠn thÓng ñông phÜÖng.
2. Nh»ng ngÜ©i triŒt Ç‹ theo n‰p sÓng Tây phÜÖng.
3. Nh»ng ngÜ©i dung hòa cä hai nŠn væn hóa ñông và Tây.

Có nh»ng Üu Çi‹m theo cách nhìn ñông-phÜÖng låi trª thành khuy‰t Çi‹m theo cách nhìn Tây-phÜÖng.  Chính nh»ng s¿ khác biŒt này Çã khi‰n nh»ng ngÜ©i phø n» thÃm nhuÀn tÜ tܪng ‘Tam tòng tÙ ÇÙc’  låi chÎu nhiŠu thiŒt thòi trong xã h¶i m§i. Thí dø nhÜ: Phong cách Çi ÇÙng khoan thai, nói næng nhÕ nhË, khi xÜa ÇÜ®c ca ng®i trong xã h¶i Á Çông, thì nay låi trª thành trª ngåi khi giao thiŒp v§i ngÜ©i Tây-phÜÖng.  Nh»ng bܧc chân thong thä trª nên låc lõng trong m¶t xã h¶i sÓng hÓi hä, luôn chåy Çua v§i th©i gian.  Nh»ng cº chÌ khoan thai, tØ tÓn thì låi bÎ Çánh giá là chÆm chåp, nhút nhát.  Ngay cä thói quen nói næng nhÛn nh¥n, khiêm nhÜ©ng cÛng làm ngÜ©i phø n» ViŒt-Nam bÎ thua thiŒt rÃt nhiŠu, ch£ng hån nhÜ, trong nh»ng bu°i h†p tåi nÖi làm viŒc, h† chÌ ngÒi l¡ng nghe mà không bÀy tÕ š ki‰n, không bi‰t cách g®i cho cÃp trên thÃy ÇÜ®c khä næng và thành tích cûa cá nhân mình thì së khó có cÖ h¶i thæng ti‰n, có lúc vì tÜ tܪng tôn tr†ng tu°i tác nên h† không ÇÜ®c thoäi mái khi phäi chÌ huy nhân viên dܧi quyŠn l§n tu°i hÖn mình. Ngay cä trong phåm vi gia Çình, vì bÎ giáo døc tØ nhÕ nên h† bÎ tÜ tܪng c° xÜa æn sâu vào tiŠm thÙc, nên h† thÜ©ng có khuynh hܧng duy trì cu¶c sÓng gia Çình theo Çúng phép t¡c ngày xÜa, vô hình chung h† Çã t¿ tåo ra khoäng cách gi»a h† và chÒng con, hay cä bån bè Çã có tÜ tܪng cªi mª hÖn h†. Nh»ng khoäng cách này chÌ khi‰n h† buÒn b¿c ray rÙt, xa cách chÒng con và thÆm chí có th‹ Çi ljn s¿ tan v« hånh phúc gia Çình, n‰u h† không cänh tÌnh kÎp th©i.

2-  Nh»ng ngÜ©i triŒt Ç‹ h¶i nhÆp theo n‰p sÓng Tây-phÜÖng: trái ngÜ®c v§i nh»ng ngÜ©i bäo thû, có m¶t sÓ ngÜ©i låi hÓi hä h¶i nhÆp mt cách thái quá.  H† chÓi bÕ n‰p sÓng Á-Çông Ç‹ v¶i vã chåy theo n‰p sÓng Tây-phÜÖng trܧc khi tìm hi‹u vŠ væn hoá và phong tøc cûa xÙ sª nÖi h† m§i t§i ÇÎnh cÜ.
Khi vØa ljn nÖi ÇÎnh cÜ h† Çã nhanh chóng lao mình vào hܪng thø, b¡t chܧc tØ ngôn ng», cách æn diŒn, giäi trí, làm viŒc, thÆm chí ljn cä nh»ng thói xÃu ngay cä xã hi Tây phÜÖng cÛng không chÃp nhÆn. H† chÓi bÕ nh»ng giá trÎ tinh thÀn cûa nŠn væn hoá ViŒt Nam, Çôi khi chÓi bÕ cä nguÒn gÓc cûa mình.  Có m¶t sÓ không gi» v»ng ÇÜ®c bän næng cûa mình nên Çã sa ngã vì nh»ng cám d‡ cûa nh»ng xa hoa phù phi‰m hay nh»ng tiŒn nghi vÆt chÃt.  Có th‹ vì sÓ tu°i còn non n§t hoæc khi còn sÓng ª quê nhà quá Çåm båc, nên h† dÍ bÎ say mê nh»ng món n» trang Ç¡t tiŠn ho¥c các ki‹u áo quÀn Çúng mÓt th©i trang, n‰u muÓn có nh»ng gì mà h† ao ܧc thì phäi có tiŠn, nên m¶t sÓ ngÜ©i Çã bÃt chÃp tìm m†i phÜÖng cách ki‰m tiŠn Ç‹ Çáp Ùng nh»ng khát v†ng này.  CÛng có m¶t Çôi khi chÌ vì thích mua s¡m quá khä næng tài chánh cûa mình nên h† phäi lâm vào cänh túng thi‰u, vì ª xÙ này quá khác xa v§i xã h¶i ViŒt-Nam, muÓn mua s¡m gì cÛng ÇÜ®c trä góp dÀn dÀn miÍn là chÃp nhÆn trä tiŠn l©i, chính nh»ng s¿ Çam mê vÆt chÃt này Çôi khi Çã bi‰n h† thành nh»ng ngÜ©i vÎ k›, chÌ còn nghï ljn cá nhân h† mà thôi.  N‰u h† còn Ƕc thân thì tÜÖng ÇÓi dÍ, nhÜng n‰u h† Çã có gia Çình thì bän tính này së làm hånh phúc dÍ bÎ Ç° v« vì nh»ng tranh chÃp quyŠn l®i gi»a hai v® chÒng, änh hܪng ljn s¿ giáo døc con cái.

QuyŠn t¿ do, quyŠn ÇÜ®c hܪng thø, quyŠn yêu thÜÖng và ÇÜ®c yêu thÜÖng, quyŠn ÇÜ®c t¿ ch†n ngÜ©i yêu thích h®p v.. v.. Çã bÎ nh»ng ngÜ©i phø n» này hi‹u và áp døng sai lÀm m¶t cách Çáng ti‰c.  H† xem n¥ng quyŠn t¿ do cá nhân nhÜng Çôi khi h† låi Çi quá xa khi‰n tình cäm gia Çình bÎ bÃt hòa khó hàn g¡n, ch£ng hån nhÜ, mt sÓ phø n» låi bÃt mãn vì chÒng mình ch£ng bao gi© t¥ng hoa hay n» trang cho mình vào nh»ng ngày quan tr†ng, theo nhÜ n‰p sÓng Tây-phÜÖng, rÒi ljn khi quá tÙc giÆn có m¶t sÓ ngÜ©i Çã quy‰t ÇÎnh Çi ljn ly dÎ Ç‹ mong tìm ÇÜ®c m¶t ngÜ©i h®p v§i niŠm mong ܧc hÖn, mà không cÀn  nghï ljn nh»ng hÆu quä tai håi änh hܪng ljn tinh thÀn cûa nh»ng ÇÙa con.

 N‰u h† nghï r¢ng khi còn ª quê nhà, chÒng h† cÛng không hŠ t¥ng quà cho v®, thì Çó cÛng chÌ là m¶t thói quen chÜa bi‰t thay Ç°i, chÙ không phäi chÒng h† kém yêu h† nhÜ nh»ng ngÜ©i chÒng Çã thÜ©ng xuyên t¥ng quà cho v®.

 CÛng có ngÜ©i låi chû trÜÖng phäi v¶i vã h¶i nhÆp vào xã h¶i m§i thÆt mau lË, h† chû trÜÖng mong con h† chÌ hoàn toàn nói ti‰ng Anh, ti‰ng Pháp ngay cä khi ª nhà, vì h† cäm thÃy hãnh diŒn khi con h† nói næng lÜu loát không thua kém ngÜ©i bän xÙ.  ChÌ ti‰c r¢ng trong m¶t th©i gian ng¡n, chính h† không còn theo kÎp v§i Çà ti‰n b¶ cûa con h†, và có nhiŠu khi h† không còn Çû tØ ng» ÇÍ diÍn Çåt š nghï b¢ng ngoåi ng», mà muÓn nói b¢ng ti‰ng ViŒt-Nam thì con h† hoàn toàn không hi‹u, vì bÓ mË nó Çâu có dåy nói ti‰ng mË ÇÈ bao gi©.  DÀn dÀn ÇÜa ljn tình trång Çáng buÒn là : "bÓ mË nói thì bÓ mË nghe, con nói thì con nghe ", khoäng cách gi»a bÓ mË và con cái ngày càng tæng thêm, không th‹ nào có s¿ cäm thông nhÜ nh»ng ÇÙa trÈ ÇÜ®c h†c ngoåi ng» khi ª trÜ©ng nhÜng khi vŠ nhà vÅn ÇÜ®c bÓ mË chÌ dåy nói ti‰ng mË ÇÈ thÆt Çúng tØ ng».

3-  MÅu ngÜ©i dung hòa cä hai nŠn væn hóa ñông và Tây: khác v§i hai mÅu ngÜ©i Çã ÇŠ cÆp ª trên, Ça sÓ nh»ng ngÜ©i ViŒt-Nam, sau phút giây b« ng« ban ÇÀu khi Ç¥t chân lên mänh ÇÃt ÇÎnh cÜ, Çã š thÙc ÇÜ®c s¿ cÀn thi‰t phäi dung hòa gi»a hai nŠn væn hóa ñông và Tây, vì cä hai ÇŠu có nh»ng cái Üu và khuy‰t, n‰u bi‰t b° túc thì h† vÅn duy trì ÇÜ®c nh»ng truyŠn thÓng tÓt ÇËp cûaViŒt-Nam, cÛng nhÜ vÅn h†c hÕi ÇÜ®c nh»ng ÇiŠu hay trong væn hóa Tây phÜÖng.

 M¶t m¥t h† vÅn luôn kính tr†ng các bÆc trܪng thÜ®ng và tuân theo tôn ti trÆt t¿, phép t¡c trong gia Çình, cÓ g¡ng trao dÒi ki‰n thÙc, tôn tr†ng danh d¿ giòng h†, thÜÖng yêu quí m‰n gia Çình, thân mÆt v§i h† hàng, khiêm tÓn và nhã nh¥n v§i m†i ngÜ©i xung quanh. M¶t m¥t h† h†c ÇÜ®c tØ n‰p sÓng Tây phÜÖng cách làm viŒc g†n gàng, chính xác, ÇÀy sáng ki‰n, tôn tr†ng luÆt lŒ, t¿ Çánh giá Çúng ÇÜ®c khä næng cûa chính mình.  TÃt cä nh»ng ÇiŠu này Çã giúp h† g¥t hái ÇÜ®c nhiŠu thành công r¿c r« trong cu¶c sÓng m§i.
 
 Có nh»ng ngÜ©i phø n» Çã khéo dung hoà ÇÜ®c cä hai nŠn væn hóa trong cu¶c sÓng hàng ngày, h† vui vÈ cªi mª trong gia Çình.  Ngoài xã h¶i h† vÅn gi» ÇÜ®c vë trang nghiêm, Çoan trang cûa ngÜ©i phø n» Á ñông, ÇÒng th©i h† vÅn bi‹u l¶ ÇÜ®c s¿ t¿ nhiên, hoåt bát, lÎch thiŒp cûa ngÜ©i Tây PhÜÖng, khi‰n nh»ng ngÜ©i phø n» này càng thêm Ç¢m th¡m, duyên dáng khi giao thiŒp v§i ngÜ©i xung quanh. H† vÅn gi» ÇÜ®c n‰t nhã nh¥n t‰ nhÎ cûa ñông PhÜÖng, ÇÒng th©i v¤n t¿ Çánh giá Çúng ÇÜ®c khä næng cûa h†.  Khi cÀn thi‰t h† bi‰t cách bi‹u l¶ nh»ng Üu Çi‹m cûa h† m¶t cách t‰ nhÎ cho ngÜ©i khác hi‹u ÇÜ®c.  H† bi‰t cÀu ti‰n, h†c hÕi nh»ng ÇiŠu h»u ích qua sách vª, báo chí, Tivi, radio, ngÜ©i thân, thÀy cô và bån bè.  H† chÎu khó trau dÒi ki‰n thÙc chuyên môn, bi‰t s¡p x‰p cách thÙc làm viŒc thích h®p và có hiŒu quä. Trong gia Çình h† vÅn duy trì ÇÜ®c nh»ng ÇÙc tính quš báu cûa ngÜ©i phø n» ViŒt Nam:  Çäm Çang, hiŠn thøc, cÀn mÅn, hy sinh và nhÅn nåi.  H† bi‰t cách uy‹n chuy‹n nh»ng ÇiŠu ÇÜ®c giáo døc theo Kh°ng-Månh cho thích h®p v§i th©i Çåi m§i, xã h¶i væn minh t¿ do.  H† phân chia th©i gian, công viŒc m¶t cách h®p lš Ç‹ có th‹ cáng Çáng chu toàn nh»ng viŒc trong gia Çình cÛng nhÜ ngoài xã h¶i và sª làm. M¥c dÀu h† Çã g¥p nhiŠu khó khæn lao tâm, t°n trí trong khi phäi làm viŒc mŒt nh†c suÓt tám ti‰ng trong sª, vŠ nhà còn phäi lo cho chÒng con b»a cÖm ngon, nhÜng h† vÅn luôn luôn gi» ÇÜ®c nét tÜÖi vui, nø cÜ©i ÇÀm Ãm. Tuy nhiên muÓn ÇÜ®c hoàn häo hÖn, nh»ng ngÜ©i phø n» này cÀn ÇÜ®c s¿ giúp Ǫ cûa gia Çình và thân h»u, nhÃt là ngÜ©i chÒng cÀn quan tâm, sæn sóc, trìu m‰n chia sÈ nh»ng khó khæn, c¿c nh†c Ç‹ ngÜ©i v® vui lòng và quên Çi nh»ng vÃt vä hàng ngày.

K‰t luÆn:
 Nói tóm låi ngÜ©i phø n» di tän chúng ta muÓn hòa nhÆp vào m¶t xÙ lå hoàn toàn khác biŒt vŠ phong tøc tÆp quán, Ç©i sÓng lÙa Çôi, cách æn ª, giáo døc con cái, quä thÆt không phäi là dÍ.  M†i chuyŒn ÇŠu rÃt khó lúc b¡t ÇÀu, và cÀn có khoäng th©i gian Ç‹ tØ tØ thay Ç°i nh»ng thành ki‰n Çã in dÃu ÇÆm sâu trong trí m†i ngÜ©i.  NgÜ©i phø n» luôn luôn Çóng vai trò quan tr†ng trong gia Çình, vì th‰ n‰u Çòi hÕi ª ngÜ©i phø n» m¶t s¿ t‰ nhÎ, thông minh, nhÅn nåi, cÀn cù và kiên nhÅn Ç‹ có th‹ giäi quy‰t °n thÕa m†i viŒc khó khæn trong gia Çình, cÓ g¡ng có tinh thÀn trách nhiŒm trong sª làm, khéo léo trong viŒc giao t‰ ngoài xã h¶i, h†c hÕi cách dåy d‡ con cái, thì ngÜ©i chÒng cÛng phäi tìm hi‹u và sát cánh v§i v® Ç‹ gia Çình ÇÜ®c luôn luôn ÇÀm Ãm, thuÆn hòa.

 Hånh phúc gia Çình luôn luôn là cæn bän cûa xã h¶i dù ñông hay Tây, vÆy chúng ta thº hÕi và nhÆn xét "Tåi sao hiŒn nay viŒc ly dÎ cûa nh»ng gia Çình ViŒt-Nam ÇÎnh cÜ tåi Canada xÄy ra qúa nhiŠu ?", Không phäi chï có nh»ng c¥p v® chÒng trÈ m§i lÆp gia Çình ª nܧc ngÜ©i, mà còn có nh»ng c¥p v® chÒng nhÕ tu°i hay trung niên Çã lÃy nhau tØ khi còn ª ViŒt-Nam, sang Çây cÛng bÃt ÇÒng Ç‹ rÒi Çi ljn tình trång :

Anh Çi ÇÜ©ng anh, tôi dÜ©ng tôi
Tình nghïa Çôi ta có th‰ thôi !
ñã quy‰t không cùng xum h†p mãi,
BÆn lòng chi n»a, lúc chia phôi !

• Tåi hoàn cänh xã h¶i m§i gây ra ?
• Tåi Ç©i sÓng m§i dÍ làm thay Ç°i tính tình ?
• Tåi Ç©i sÓng vÆt chÃt dÜ thØa ?
• Hay tåi môi trÜ©ng sÓng có nhiŠu giao thiŒp t¿ do gi»a nam và n» ?

Chúng ta có nên theo gÜÖng hy sinh cho chÒng con cûa Cø, Bà và MË chúng ta là tÃm gÜÖng sáng gÀn chúng ta nhÃt hay không ?

ñ‹ gây d¿ng låi "m¶t gia Çình hånh phúc " luôn luôn có ti‰ng cÜ©i ÇÀm Ãm, chính là trách nhiŒm cûa ngÜ©i phø n» chúng ta ?

"Nø cÜ©i tÜÖi nhÜ hoa" cûa ngÜ©i v® làm cho ngÜ©i chÒng quên Çi nh»ng mŒt nh†c trong sª. "S¿ trìu m‰n " cûa ngÜ©i mË làm con cái cäm thÃy thoäi mái hÖn sau nh»ng gi© nhÙc ÇÀu vì bài vª.  Nh»ng b»a cÖm nóng ngon lành làm tæng s¿ Ãm cúng cûa gia Çình gÜÖng mÅu và së tránh ÇÜ®c tình trång rån nÙt có th‹ gây ljn Ç° v« làm kh° chÒng, làm Çau lòng mình, và gây Ãn tÜ®ng không tÓt trong viŒc giáo døc con cái sau này.

Tuy viŒc ly dÎ ÇÓi v§i xÙ t¿ do mà chúng ta Çang sÓng thì thÆt là thÜ©ng tình, nhÜng ÇÓi v§i ngÜ©i Á Çông thì låi là cä m¶t ÇiŠu bÃt hånh, vô cùng Çau kh° cho cä hai, và chính Çó cûng là m¶t Çi‹m khác biŒt l§n ÇÓi v§i xã h¶i ñông phÜÖng và Tây-phÜÖng, mà Çi‹m này thì chúng ta dÙt khoát là không nên h†c theo ?

Trܧc khi dÙt l©i chúng tôi xin ÇÜa ra m¶t ÇŠ nghÎ vŠ h¶i nhÆp nhÜ sau: Là ngÜ©i ViŒt Nam, dù Çang sÓng ª xÙ ngÜ©i, chúng ta cÙ bäo tÒn væn hoá ViŒt Nam, nhÜng nhÆp gia tuÿ tøc chúng ta cÀn hoà mình vào Ç©i sÓng cûa tây phÜÖng, tåo thông cäm và hoà ÇÒng vÖí h†, theo m¶t sÓ phong tøc tÆp quán cûa h†.. trong khi Çó cÀn bäo tÒn nh»ng Üu Çi‹m cûa væn hoá, phong tøc ViŒt Nam, truyŠn dåy cho con cháu chúng ta nh»ng tinh hoa cûa væn hoá, phong tøc tÆp quán ViŒt, nhÜ th‰ chúng ta không lo s® bÎ ÇÒng hóa v§i ngÜ©i bän xÙ, s® mÃt nguÒn gÓc, mÃt giòng h† hay t° tiên. 

M¶t lÀn n»a, xin cám Ön tÃt cä các quš vÎ và mong quš vÎ së Çóng góp v§i chúng tôi thÆt nhiŠu š ki‰n hay và thi‰t th¿c xây d¿ng.

Xin kính chào quí vÎ