VPS Fonts are required 
Back to VCF
Youth Involvement and Community Development
Tu°i trÈ và viŒc gi» gìn và phát huy væn hóa ViŒt Nam 
                                                                        
NguyÍn Phúc Anh Lan
Vietnamese English
 Back to HTTNH¶i Thäo Thanh Niên 1998
 

Trܧc khi chúng ta Çi vào ÇŠ tài "Tu°i trÈ và viŒc gi» gìn và phát huy væn hóa ViŒt Nam", có lë chúng ta cÛng nên có m¶t ÇÎnh nghïa th‰ nào là "Væn Hóa".

NhÜ nhà væn SÖn Nam nói: "Væn hóa, dân t¶c tính là nh»ng danh tØ mà m‡i ngÜ©i ÇÎnh nghïa m¶t
cách, nhÜng ít ra ngÜ©i ta cÛng ÇÒng š ª m¶t Çi‹m cæn bän: Çó là s¿ thích Ùng v§i hoàn cänh Ç‹ sinh
tÒn, Çó là khí th‰ b¶c l¶ khi va chåm v§i thiên nhiên, v§i ngÜ©i khác".  Væn hóa ViŒt Nam trong suÓt
chiŠu dài lÎch sº mÃy ngàn næm qua Çã ti‰n hóa và phát tri‹n theo dòng sinh mŒnh cûa dân t¶c Ç‹ tåo
nên cái truyŠn thÓng dân t¶c mà h†c giä Lê Væn Siêu Çã ÇÎnh nghïa là "bän chÃt ngÜ©i riêng biŒt cûa
dân t¶c có sinh trܪng ti‰n hóa..."

VÃn ÇŠ mà chúng tôi xin Ç¥t ra trong bài nói chuyŒn hôm nay là tu°i trÈ ViŒt Nam có nhu cÀu vŠ nguÒn hay không? N‰u có thì làm sao chúng ta có th‹ dung hoà ÇÜ®c hai nŠn væn hóa Âu và Á? Nh»ng giá trÎ nào trong nŠn væn hóa ViŒt Nam Çáng ÇÜ®c chúng ta gi» gìn và phát huy trong cu¶c sÓng ª xÙ ngÜ©i và nh»ng Üu Çi‹m gì cûa nŠn væn hóa Âu MÏ mà chúng ta cÀn dung nåp?

Trong khoäng 25 phút ÇÒng hÒ s¡p t§i chúng tôi xin trình bày cùng quš vÎ và các bån m¶t sÓ suy nghï vŠ các câu hÕi nêu trên và chia sÈ cùng quš vÎ m¶t sÓ chÜÖng trình mà chúng tôi Çã, Çang và së ti‰p
tøc th¿c hiŒn cÛng trong hoài bão nh¢m gi» gìn và phát huy nh»ng nét ÇËp cûa væn hóa ViŒt trong gi§i trÈ ViŒt Nam sinh trܪng ª xÙ ngÜ©i.

TØ khi ÇÃt nܧc ta mÃt vào tay c¶ng sän ljn nay Çã hai mÜÖi ba næm trôi qua. Hai mÜÖi ba næm,
khoäng th©i gian Çû dài Ç‹ hình thành m¶t th‰ hŒ trÈ ViŒt Nam, sinh ra và l§n lên ª xÙ ngÜ©i.  Các bån
l§n lên trong môi trÜ©ng xã h¶i Âu MÏ, chÎu änh hܪng rÃt nhiŠu nŠn væn hóa phÜÖng tây. Tu°i trÈ ViŒt Nam ª häi ngoåi Çã tØng bܧc trܪng thành và Çåt nhiŠu thành quä xuÃt s¡c trong viŒc h†c cÛng nhÜ khi ra Ç©i Çóng góp vào xã h¶i bän xÙ.
Các bån là nh»ng ngÜ©i mà ngÜ©i ta vÅn g†i là thu¶c th‰ hŒ thÙ hai Çã b¡t ÇÀu h¶i nhÆp m¶t cách dÍ
dàng vào xã h¶i m§i.  Tuy nhiên Çây cÛng là th‰ hŒ g¥p nhiŠu va chåm gi»a hai nŠn væn hóa Âu Tây và væn hóa ViŒt Nam và g¥p nhiŠu khó khæn trong viŒc tåo s¿ thông cäm gi»a hai th‰ hŒ cûa bÓ mË và cûa con cái.

Khoäng 15 næm vŠ trܧc, m¶t khoa h†c gia ngÜ©i Hoa Kÿ gÓc NhÆt Çã gºi gÃm tâm s¿ não lòng cûa
mình vào m¶t bài thÖ khi‰n ngÜ©i džc phäi bùi ngùi thÜÖng cäm. Trong thÖ, ông k‹ là ông sinh trܪng tåi California, ti‹u bang có th‹ xem là ÇËp nhÃt cûa Hoa Kÿ. Thuª bé, dù màu tóc màu m¡t ông khác
v§i nh»ng bån ÇÒng h†c, nhÜng ông luôn luôn nghï r¢ng mình là ngÜ©i Hoa Kÿ nhÜ h†, vì tÃt cä cùng nói chung m¶t thÙ ti‰ng.  Cho ljn lúc cÀm trên tay mänh b¢ng cao nhÃt cûa xÙ sª, thÆt s¿ bܧc vào
Ç©i, ông m§i bàng hoàng nhÆn thÙc ÇÜ®c mình chÌ là m¶t "công dân Hoa Kÿ" chÙ không phäi là m¶t
"ngÜ©i Hoa Kÿ".  ñ‹ thoát khÕi tâm trång bÖ vÖ, ông tìm ljn v§i c¶ng ÇÒng NhÆt nhÜng bÎ tØ chÓi vì không bi‰t ngôn ng» NhÆt và không hi‹u væn hóa NhÆt.  Bài thÖ k‰t thúc b¢ng nh»ng câu thÆt  buÒn thäm và Çáng cho chúng ta suy gÅm:

     "Bây gi© tôi Çã thành công, tôi Çã có ÇÎa vÎ trong xã h¶i
     NhÜng tôi vÅn chÜa tìm ÇÜ®c lš lÎch th¿c cûa tôi
     Khi tôi ch‰t, ÇÜ®c chôn trong m¶t nghïa trang ÇËp Çë ª xÙ MÏ
     Mùa thu có hoa cúc vàng, mùa Çông có hoa anh Çào nª
     Ch£ng hi‹u lúc bÃy gi© tôi có tìm thÃy ÇÜ®c lš lÎch thÆt cûa tôi chæng?
     Tôi là ngÜ©i MÏ
     Hay tôi là ngÜ©i NhÆt?"

Có lë chúng ta ÇŠu không muÓn sau này con em chúng ta l§n lên së mang tâm trång Çau buÒn nhÜ
cûa nhà khoa h†c gia ngÜ©i MÏ gÓc NhÆt nói trên, và vì vÆy công viŒc bäo tÒn và phát huy væn hóa ViŒt Nam trong gi§i trÈ ª häi ngoåi là m¶t trong nh»ng thao thÙc cûa nh»ng anh chÎ thu¶c th‰ hŒ Çi trܧc vÅn h¢ng quan tâm.

Nói vŠ nhu cÀu vŠ nguÒn cûa tu°i trÈ ViŒt Nam, chúng tôi nhÆn thÃy m¶t ÇiŠu nhÜ sau: ª lÙa tu°i h†c
sinh ti‹u h†c ho¥c trung h†c, thông thÜ©ng các bån trÈ không thích nhÆn mình là ngÜ©i gÓc ViŒt và do änh hܪng môi
trÜ©ng xung quanh h† thÜ©ng cÓ g¡ng làm sao cho giÓng nhÜ ngÜ©i bän xÙ ÇÜ®c chØng nào tÓt chØng Çó, thÆm chí nhu¶m luôn cä màu tóc, màu m¡t vv.. cûa mình.  ñ‰n khi các bån vào Çåi h†c, và nhÃt là sau khi ra trÜ©ng và b¡t ÇÀu vào Ç©i, lúc mà bån Çû trܪng thành Ç‹ t¿ tìm m¶t ch‡ ÇÙng cûa mình trong xã h¶i,  thì ljn lúc Çó các bån thÜ©ng có nh»ng nhu cÀu tìm vŠ nguÒn gÓc cûa mình và xác ÇÎnh xem mình thÆt s¿ là ai? Giai
Çoån này là giai Çoån mà rÃt nhiŠu bån trÈ Çã t¿ tìm tòi h†c hÕi Ç‹ tìm ljn væn hóa ViŒt, ngôn ng» ViŒt.  Có bån trª vŠ thæm ÇÃt nܧc ViŒt Nam, có bån xin h†c b°ng Ç‹ vŠ th¿c tÆp ngay tåi quê nhà, có bån thì tìm ki‰m các sách báo vŠ ViŒt Nam Ç‹ džc và tìm tòi thêm, v.v...

Chúng tôi còn nh§ trong m¶t l§p Væn h†c ViŒt Nam vào mùa hè næm 1995 dåy vŠ TruyŒn KiŠu, m¶t
bån trÈ 28 tu°i Çang hành nghŠ luÆt sÜ Çã tâm s¿ là cô ÇÜ®c bi‰t ljn TruyŒn KiŠu qua bän dÎch ti‰ng Anh cûa giáo sÜ Huÿnh Sanh Thông và cô rÃt thích.  Vì vÆy tuy vÓn li‰ng vŠ ViŒt Ng» rÃt khiêm tÓn, cô Çã cÓ g¡ng h‰t sÙc theo h†c l§p h†c này Ç‹ có dÎp ÇÜ®c h†c hÕi nh»ng cái hay cái ÇËp cûa áng væn chÜÖng bÃt hû trong thi Çàn væn chÜÖng ViŒt Nam.

M¶t câu hÕi n»a ÇÜ®c Ç¥t ra là muÓn tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt Nam có cÀn phäi thông hi‹u ngôn ng»
ViŒt hay không?  Ti‰ng ViŒt là m¶t ngôn ng» vô cùng phong phú mà có lë chính vì vÆy nó Çã chuyên chª ÇÜ®c cä m¶t kho tàng væn h†c dân gian Ƕc Çáo và š nghïa. Tìm hi‹u vŠ væn hóa vŠ n‰p sinh hoåt, n‰p nghï cûa
ngÜ©i ViŒt Nam thì phäi tìm hi‹u qua ngôn ng» ViŒt thì m§i thu Çáo ÇÜ®c nh»ng cái hay, cái ÇËp cûa dân t¶c ViŒt. Tìm vŠ v§i
ngôn ng» ti‰ng mË së giúp ta gÀn gûi hÖn v§i nh»ng n‰p sÓng n‰p nghï ViŒt Nam, hi‹u bi‰t hÖn  mÃy
ngàn næm lÎch sº v§i bao thæng trÀm mà ông bà t° tiên chúng ta Çã träi qua trong quá trình d¿ng nܧc và gi» nܧc.  Và có hi‹u ÇÜ®c tâm tình ngÜ©i ViŒt Nam, hi‹u ÇÜ®c lÎch sº ÇÀy gian nan cûa ViŒt Nam thì chúng ta m§i cäm nhÆn và thÃm thía ÇÜ®c nh»ng tình t¿ dân t¶c, nh»ng tình yêu quê hÜÖng ÇÃt nܧc dù chúng  ta Çã cách xa quê mË Ç‰n nºa quä ÇÎa cÀu.

L§n lên và ÇÜ®c Çào luyŒn trong nŠn væn minh Âu MÏ ª xÙ ngÜ©i, bån có th‹ trª thành nh»ng chuyên viên rÃt giÕi vŠ kÏ thuÆt, nh»ng công dân Gia Næ ñåi tài giÕi... NhÜng tình yêu thÜÖng quê hÜÖng ÇÃt nܧc ViŒt, m¶t quê hÜÖng cách xa bån hàng chøc nghìn d¥m,  tình yêu Ãy không ai Çào luyŒn Ãp û cho bån mà chính phäi do bån t¿ tìm ljn và nhÃt là do các th‰ hŒ cha anh truyŠn låi cho bån, rÒi ljn lÜ®t bån së chuyŠn ljn cho các th‰ hŒ mai sau.  Công viŒc Çó là m¶t công viŒc Çòi hÕi nhiŠu n‡ l¿c, cÓ g¡ng cûa nhiŠu th‰ hŒ chÙ không th‹ chÌ do m¶t vài cá nhân, vài nhóm nhÕ th¿c hiŒn.

Nói ljn Çây, có th‹ có m¶t vài bån trÈ së Ç¥t câu hÕi "Có cÀn thi‰t phäi gi» gìn væn hóa ViŒt Nam trong tôi hay không? Tôi sinh ra và l§n lên tåi xÙ Gia Nã ñåi, tôi nói ti‰ng Anh không thua gì ngÜ©i bän xÙ, hÃp thø hoàn toàn nŠn væn hóa cûa bän xÙ và t¿ xem tôi là ngÜ©i Gia Nã ñåi chính gÓc.  Tåi sao tôi låi phäi h†c m¶t thÙ ti‰ng ch£ng hŠ ÇÜ®c dùng trong cuc sÓng hàng ngày cûa tôi, phäi tìm vŠ v§i væn hóa ViŒt và phäi yêu thÜÖng m¶t ÇÃt nܧc mà tôi chÌ bi‰t qua sách vª ? Tåi sao tôi phäi t¿ hào là ngÜ©i ViŒt Nam? Nó së giúp ích gì trong cu¶c sÓng hiŒn tåi ª xÙ Gia Nã ñåi này?"

Ông bà ta có câu

     "Cây có gÓc m§i xanh cành tÜÖi ng†n
     Nܧc có nguÒn m§i bi‹n cä sông sâu"

Dù bån có muÓn chÓi bÕ c¶i nguÒn Çi chæng n»a, dòng máu ViŒt Nam vÅn không ngØng chäy trong
huy‰t quän cûa bån.  Tìm hi‹u vŠ ci nguÒn dân t¶c së giúp bån t¿ tin hÖn và cäm thÃy Ç©i sÓng phong phú hÖn rÃt nhiŠu.
Th‰ thì, væn hóa ViŒt Nam ÇËp ª ch‡ nào?  Ÿ Çây chúng tôi xin trình bày m¶t sÓ suy nghï vŠ các giá trÎ tinh thÀn cûa dân t¶c ViŒt mà chúng ta cÀn gi» gìn và phát huy cÛng nhÜ nh»ng cái hay cûa nŠn væn hóa Tây phÜÖng mà chúng ta nên dung nåp.

Các giá trÎ và tinh thÀn cûa Vân hóa ViŒt Nam mà chúng ta nên gìn gi» và phát huy

1. Tinh thÀn gia t¶c:
NgÜ©i ViŒt Nam thÜ©ng Ç¥t rÃt n¥ng tinh thÀn gia t¶c và xem gia Çình là nŠn täng cûa cu¶c sÓng, và
lÃy s¿ bình Ç£ng thÜÖng yêu và tÜÖng kính gi»a v® chÒng cha mË và con cái làm nŠn täng cho gia Çình. Ông bà, bÓ mË, anh chÎ em ª chung trong m¶t gia Çình, Çùm b†c thÜÖng yêu lÅn nhau.  Cha mË h‰t lòng h‰t sÙc lo nuôi dÜ«ng con cái, ljn khi cha mË già thì con cái chæm sóc bÓ mË, còn các anh chÎ l§n thì góp phÀn trông nom dÆy d‡ các em nhÕ.
Tinh thÀn UÓng nܧc nh§ nguÒn Çã trª thành m¶t cæn bän sÓng cûa ngÜ©i dân ViŒt.

2. Tinh thÀn hi‰u h†c, cÀu ti‰n: Dân t¶c ViŒt Nam vÅn n°i ti‰ng là m¶t dân t¶c rÃt hi‰u h†c, Ç¥c biŒt tØ sau næm 1975 khi mà ngÜ©i ViŒt tœ nån Çi tän mác kh¡p nÖi trên th‰ gi§i thì nh»ng tÃm gÜÖng thành công vŠ viŒc h†c cûa ngÜ©i gÓc ViŒt Çã ÇÜ®c nh¡c ljn rÃt nhiŠu trong báo chí ngoåi quÓc.

3. Tinh thÀn cÀn cù, siêng næng và ÇÙc chÎu Ç¿ng. SÓng trong m¶t ÇiŠu kiŒn thiên nhiên nhiŠu kh¡c nghiŒt và suÓt m¶t lÎch sº lúc nào cÛng bÎ Çe d†a bªi nån xâm lÜ®c ª phÜÖng b¡c Çã rèn luyŒn ngÜ©i dân ViŒt m¶t tinh thÀn cÀn cù, siêng næng, chÎu Ç¿ng giÕi và rÃt dÍ dàng thích Ùng v§i hoàn cänh.

4. Tính hi‰u hòa, tình tÜÖng thân tÜÖng ái

     "ThÜÖng ngÜ©i nhÜ th‹ thÜÖng thân"

     "Ai nhÃt thì tôi thÙ nhì
     Ai mà hÖn n»a tôi thì thÙ ba".

     "BÀu Öi thÜÖng lÃy bí cùng,
     Tuy r¢ng khác giÓng nhÜng chung m¶t giàn".

5. Tinh thÀn bÃt khuÃt quÆt cÜ©ng khi phäi ÇÓi phó v§i các th‰ l¿c xâm lÜ®c
Trong suÓt chiŠu dài lÎch sº cûa dân t¶c, t° tiên ta Çã ghi nên bao nhiêu chi‰n tích oanh liŒt chÓng låi quân xâm lÜ®c phÜÖng B¡c, nh»ng trÆn Çánh hào hùng cûa Ngô QuyŠn chÓng quân Nam Hán ª Båch ñ¢ng Giang; Lš ThÜ©ng KiŒt ÇÆp tan âm mÜu xâm lÜ®c cûa nhà TÓng ª sông NhÜ NguyŒt; Ba lÀn Çánh båi Çi quân hùng månh cûa Mông C° triŠu Nguyên, và Çåi th¡ng thành Thæng Long cûa vua Quang Trung mùa xuân næm K› DÆu vân vân...

Ngoài ra, các giá trÎ "Nhân, LÍ, Nghïa, Trí, Tín" vÅn là thܧc Ço s¿ trܪng thành cûa con ngÜ©i trong
nŠn væn hóa ViŒt Nam.

Các giá trÎ và tinh thÀn cûa nŠn væn minh tây phÜÖng mà chúng ta nên dung nåp:

Các bån trÈ l§n lên ª xÙ ngÜ©i dï nhiên là së hÃp thø nŠn væn minh xÙ ngÜ©i, viŒc hi nhÆp này là cÀn
thi‰t cho vÃn ÇŠ thæng ti‰n trong cu¶c sÓng. M¶t sÓ Üu Çi‹m cûa xã h¶i væn minh Âu MÏ mà chúng ta cÀn h†c hÕi dung nåp Ç‹ có th‹ Çåt ljn thành công ª các xÙ Âu MÏ bao gÒm:

     N‰p sÓng dân chû
     Tinh thÀn duy lš
     ¹c th¿c døng sáng tåo và khä næng lãnh Çåo
     Tinh thÀn làm viŒc tÆp th‹ và š thÙc trách nhiŒm c¶ng ÇÒng.

N‰u nhÜ chúng ta dung hòa ÇÜ®c nh»ng tinh hoa cûa væn hóa ViŒt và nh»ng giá trÎ th¿c tiÍn và hay ho cûa nŠn væn minh xÙ ngÜ©i thì cuc sÓng së phong phú và giàu š nghïa bi‰t bao!

Gia Nã ñåi cÛng là m¶t quÓc gia h‡ tr® cho viŒc ña Væn Hóa bªi vì h† bi‰t r¢ng n‰u hoà h®p ÇÜ®c h‰t nh»ng tinh hoa cûa tØng nŠn væn hóa cûa m‡i m¶t s¡c dân, thì ngÜ©i dân së tåo nên m¶t cu¶c sÓng rÃt phong phú và làm cho ÇÃt nܧc cûa h† thêm giàu månh.

NhÆn thÙc ÇÜ®c s¿ quan tr†ng cûa viŒc gi» gìn và bäo vŒ væn hóa ViŒt ª xÙ ngÜ©i câu hÕi Ç¥t ra là
làm th‰ nào Ç‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c viŒc Çó trong m¶t hoàn cänh khó khæn và thi‰u thuÆn tiŒn ª xÙ ngÜ©i?

ñ‹ giäi Çáp cho câu hÕi này Çòi hÕi s¿ cÓ g¡ng cûa nhiŠu th‰ hŒ, cÀn s¿ ti‰p tay cûa các th‰ hŒ cha
anh Ç‹ trao truyŠn nh»ng ki‰n thÙc vŠ væn hóa ViŒt vŠ truy‰n thÓng dân t¶c ViŒt, vŠ lòng yêu nܧc và ÇÒng th©i  cÛng cÀn s¿ nhiŒt thành và khát v†ng vŠ nguÒn cûa các bån trÈ, phäi có s¿ n‡ l¿c cûa cä hai phía thì chúng ta m§i có th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c công viŒc gi» gìn và phát huy væn hóa ViŒt Nam ª xÙ ngÜ©i m¶t cách h»u hiŒu.

Chúng tôi xin chia sÈ cùng các bån m¶t sÓ chÜÖng trình mà chúng tôi bi‰t ÇÜ®c ho¥c Çã, Çang và së
ti‰p tøc th¿c hiŒn cÛng n¢m trong møc Çích ph° bi‰n các ki‰n thÙc vŠ væn hóa ViŒt, ngôn ng» ViŒt trong các tÀng l§p thanh thi‰u niên trܪng thành ª häi ngoåi.

L§p ViŒt Ng»: các trung tâm ViŒt ng» tåi các nhà th©, chùa, trÜ©ng trung h†c ª m¶t sÓ thành phÓ Çông
dân cÜ ViŒt ª Canada, các trung tâm ViŒt ng» do ngÜ©i ViŒt quän trÎ nhÜ trung tâm Âu CÖ ª B¡c Cali, trung tâm ViŒt Ng» HÒng Bàng ª Nam Cali, trung tâm ViŒt ng» Hùng VÜÖng ª Houston, vv...

Các l§p h†c vŠ væn chÜÖng và væn h†c sº ViŒt Nam do HVHKHVN t° chÙc m‡i mùa hè tåi trÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng Houston.

ChÜÖng trình nhóm Hùng BiŒn ViŒt Nam do HVHKVN th¿c hiŒn Ç‹ tåo cÖ h¶i cho các bån trÈ rèn luyŒn khä næng nói chuyŒn trܧc công chúng b¢ng ViŒt ng».

Các chÜÖng trình tråi hè nh¢m tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt Nam:
"VŠ nguÒn" : M¶t thí dø Çi‹n hình vŠ m¶t chÜÖng trình Çã ÇÜ®c th¿c hiŒn suÓt 8 næm qua là chÜÖng
trình tråi "VŠ NguÒn" do m¶t sÓ bån trÈ trong các h¶i sinh viên, t°ng h¶i sinh viên thu¶c vùng ñông Nam Hoa Kÿ th¿c hiŒn v§i s¿ h‡ tr® Ç¡c l¿c cûa m¶t sÓ vÎ phø huynh l§n tu°i.  Trong m‡i kÿ tråi ngoài viŒc h†c hÕi vŠ væn hóa theo chû ÇŠ tØng næm, ban t° chÙc còn m©i các vÎ h†c giä và các nghŒ sï dân t¶c n°i ti‰ng Ç‹ trình bày nh»ng nét ÇËp cûa væn hóa c° truyŠn cûa dân t¶c ViŒt qua âm nhåc và thi ca. ñ¥c biŒt là tråi quy tø tØ 300-400 bån trÈ Ça sÓ thu¶c lÙa tu°i tØ 25-30 nhÜng låi toàn sº døng ViŒt ng» trong suÓt mÃy ngày tråi. M¶t n‡ l¿c rÃt Çáng khen ng®i.

"ñåi h†c Hè" do trung tâm NguyÍn TrÜ©ng T¶ th¿c hiŒn Çã ba mùa hè tåi Âu Châu. M‡i næm vào mùa hè các sinh viên ª Âu châu låi có dÎp tø h†p vŠ các "ñåi h†c hè" Ç‹ h†c hÕi vŠ væn hóa nܧc nhà. Khóa h†c ÇÜ®c t° chÙc nhÜ m¶t khóa huÃn luyŒn cÃp tÓc và kéo dài m¶t tháng, trong Çó các bån trÈ có dÎp ÇÜ®c h†c hÕi vŠ lÎch sº, ngôn ng» ViŒt, væn chÜÖng, nghŒ thuÆt và nói chung các lãnh v¿c khác nhau cûa væn hóa ViŒt Nam.

"Lên ñÜ©ng'98" do HVHKHVN phÓi h®p v§i HSVVN OSU t° chÙc. Tråi Lên ñÜ©ng là m¶t tråi mang tính chÃt huÃn luyŒn nh¢m phát tri‹n các khä næng lãnh Çåo cûa các bån trÈ Çang tích c¿c sinh hoåt trong các h¶i Çoàn ngÜ©i ViŒt, nhÜng ÇÒng th©i cÛng tåo cÖ h¶i Ç‹ gi§i thiŒu nh»ng nét ÇËp cûa væn hóa ViŒt Nam ljn các bån tråi sinh. ChÜÖng trình tråi gÒm 4 ngày thì trong hai ngày ÇÀu cho phép tråi sinh t¿ do sº døng Anh ng» Ç‹ tham d¿ và h†c hÕi, nhÜng ljn hai ngày sau nhÃt là ngày tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt Nam thì khuy‰n khích các bån tråi sinh dùng ti‰ng ViŒt và tåo tinh thÀn thi Çua ÇÒng Ƕi trong viŒc sº døng ViŒt ng». ñ¥c biŒt s¿ hiŒn diŒn cûa m¶t vÎ diÍn giä ngÜ©i MÏ nhÜng nói ti‰ng ViŒt rÃt rành và hi‹u bi‰t vŠ væn hóa ViŒt Nam rÃt sâu s¡c Çã làm cho nhiŠu bån trÈ suy nghï và thay ǰi vŠ cái nhìn vŠ væn hóa và các giá trÎ truyŠn thÓng cûa dân t¶c ViŒt Nam.

Các chÜÖng trình gi§i thiŒu væn hóa ViŒt Nam qua phÜÖng diŒn nghŒ thuÆt nhÜ Çoàn múa HÒng Låc ª Toronto, Canada;  Çoàn væn nghŒ Låc HÒng ª Nam California, vân vân.

Các chÜÖng trình Væn NghŒ MØng Xuân, Væn NghŒ Liên TrÜ©ng ho¥c tham gia vào các International
Festival Ç‹ bi‹u diÍn các nét ÇËp cûa væn hóa ViŒt Nam qua y phøc, thÙc æn, ho¥c nghŒ thuÆt bi‹u diÍn âm nhåc ho¥c vÛ ÇiŒu dân t¶c, vân vân. Tham d¿ vào nh»ng chÜÖng trình này së có dÎp giúp bån tìm hi‹u thêm vŠ vân hóa ViŒt Nam.

VŠ phía quš vÎ phø huynh chúng tôi thi‰t nghï gia Çình là y‰u tÓ rÃt quan tr†ng Ç‹ khuy‰n khích các em tìm vŠ væn hóa nguÒn c¶i.  C¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt cÛng nên có nh»ng chÜÖng trình tåo cÖ h¶i cho các bån trÈ cäm thÃy gÀn gÛi và quen thu¶c v§i cng ÇÒng ngÜ©i ViŒt.

Nói ljn nh»ng d¿ án sinh hoåt thì nhiŠu, nhÜng t¿u trung ÇiŠu quan tr†ng nhÃt vÅn là làm sao gây
ÇÜ®c tinh thÀn ham h†c hÕi væn hóa ViŒt Nam và khát v†ng vŠ nguÒn cûa các bån trÈ và cÛng rÃt cÀn có s¿ góp tay và h‡ tr® cûa các th‰ hŒ Çàn anh Çi trܧc.

Nói tóm låi chúng tôi vØa trình bày cùng quš vÎ m¶t sÓ nhÆn ÇÎnh vŠ nhu cÀu vŠ nguÒn cûa tu°i trÈ ViŒt Nam ngày nay: nhu cÀu Ãy có hiŒn h»u! MuÓn Çáp Ùng nhu cÀu Ãy thì các bån trÈ cÀn h†c hÕi ngôn ng» và lÎch sº ViŒt Ç‹ tìm hi‹u vŠ các giá trÎ cûa nŠn væn hóa ViŒt Nam, thÃm nhuÀn nh»ng giá trÎ cæn bän cûa væn hóa ViŒt nhÜ là:
tinh thÀn gia t¶c, tinh thÀn hi‰u h†c, tinh thÀn siêng næng, cÀn cù, chÎu Ç¿ng và thích  Ùng, tinh thÀn
tÜÖng thân tÜÖng ái, hi‰u hòa nhÜng quÆt cÜ©ng bÃt khuÃt trܧc hi‹m h†a chung cûa dân t¶c.  ñÒng th©i chúng ta cÛng cÀn h†c hÕi thêm các giá trÎ tÓt ÇËp cûa nŠn væn minh cûa xÙ ngÜ©i.

ñ‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c công viŒc tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt cÀn s¿ h‡ tr® rÃt l§n cûa các th‰ hŒ cha anh,
chúng ta cÀn phäi làm sao Ç‹ nhiŠu th‰ hŒ có th‹ làm viŒc chung v§i nhau, vÜ®t qua ÇÜ®c nh»ng khó khæn vŠ s¿ cách biŒt vŠ tu°i tác, vŠ quan Çi‹m và nhân sinh quan trong cu¶c sÓng. Có n‡ l¿c Çóng góp cûa tu°i trÈ v§i s¿ nhiŒt thành và ܧc v†ng vŠ nguÒn c¶ng thêm có ÇÜ®c nh»ng kinh nghiŒm và ki‰n thÙc vŠ væn hóa ViŒt cûa các th‰ hŒ Çàn anh thì chúng ta m§i có th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c công viŒc này.

Chúng ta Çang chuÄn bÎ Ç‹ bܧc sang m¶t thiên niên k› m§i.  Nhìn vŠ tÜÖng lai các bån có bao gi©
nghï ljn r¢ng 10, 20 næm sau cng ÇÒng ngÜ©i ViŒt chúng ta ª häi ngoåi së Çi vŠ Çâu?  Các th‰ hŒ trÈ ViŒt Nam trong tÜÖng lai së còn bi‰t ljn væn hóa c¶i nguÒn và ti‰ng mË hay không?

TÃt cä là tùy thu¶c vào chính các bån.

NŠn væn hóa dân t¶c chúng ta Çã ÇÜ®c k‰t tinh trong suÓt chiŠu dài hÖn 4000 næm lÎch sº và Çã æn
sâu vào trong tâm khäm ngÜ©i ViŒt tØ bao th‰ hŒ. ñÓi v§i các bån trÈ ÇÜ®c sinh ra và l§n lên ª xÙ ngÜ©i, dù h† không có nhiŠu cÖ h¶i Ç‹ ti‰p xúc và h†c hÕi vŠ væn hóa dân t¶c, nhÜng chúng tôi luôn luôn tin tܪng r¢ng nh»ng giá trÎ và tinh thÀn cûa nŠn væn hóa Ãy vÅn Çang n¢m sâu trong tiŠm thÙc cûa h†, có vÈ nhÜ chúng Çang n¢m trong m¶t chi‰c tû khóa kín trong sâu th£m tâm hÒn. VÃn ÇŠ là các bån trÈ Ãy có tìm ÇÜ®c chi‰c chìa khóa Ç‹ mª cánh cºa Ãy hay không. Các th‰ hŒ cha anh có nhiŒm vø ti‰p tay h† trong viŒc tìm ki‰m chi‰c chìa khóa này.

Riêng v§i các bån trÈ Çang hiŒn diŒn ª Çây hôm nay, chúng tôi nghï là các bån Çã n¡m gi» trong tay
chi‰c chìa khóa quš báu Ãy. Phäi, các bån Çã tìm ÇÜ®c chi‰c chìa khóa Ãy và Çang mª chi‰c tû væn hóa dân t¶c cûa chúng ta, tØng ngày, tØng ngày.  Tôi cÛng tin r¢ng, v§i quy‰t tâm tìm hi‹u thêm vŠ væn hóa ViŒt, h†c hÕi thêm vŠ ngôn ng» ViŒt, và v§i n‡i t¿ hào là ngÜ©i ViŒt Nam; các bån së ti‰p nÓi th‰ hŒ cha anh Ç‹ th¡p sáng ng†n ÇuÓc thiêng cûa dân t¶c, và Ç‹ mai này mang ng†n ÇuÓc Ãy Çi soi sáng kh¡p bÓn phÜÖng tr©i, nÖi nào có s¿ hiŒn diŒn cûa c¶ng ÇÒng chúng ta ª häi ngoåi. Nh»ng ng†n ÇuÓc, nhÜ nh»ng l©i thÖ cûa cÓ thi sï ñ¢ng PhÜÖng:

     Ng†n ÇuÓc Ãy t¿ bÓn nghìn næm trܧc
     ñã ÇÜ®c ngÜ©i thûy t° giÓng RÒng Tiên
     ñÓt lên b¢ng m¶t ánh lºa thiêng liêng
     Ánh lºa dÛng nung lòng dân t¶c ViŒt
     ..
     Ng†n ÇuÓc cháy hiên ngang và quä quy‰t
     NhÜ tinh thÀn quÆt khªi cûa dân ta
     NhÜ tình yêu tha thi‰t nܧc non nhà
     BØng bØng mãi ch£ng bao gi© ngu¶i lånh
     Là nguÒn sáng tÕa rång ng©i muôn ánh
     Là tÜ®ng trÜng Ç©i sÓng rång vinh quang
     Cûa non sông, ng†n ÇuÓc ViŒt huy hoàng
     Quy‰t cháy sáng tÜng bØng muôn vån thuª

ThÜa các bån, ch£ng nh»ng th‰, tôi còn tin là m¶t ngày nào Çó, các bån së mang nh»ng ng†n ÇuÓc Ãy
vŠ Ç‹ chung sÙc th¡p sáng låi quê hÜÖng chúng ta. Quê hÜÖng ta, Çã bao næm triŠn miên tæm tÓi.

Xin trân tr†ng cäm tå s¿ theo dõi cûa quš vÎ và các bån.



To Hoi Thao TN H¶i Thäo Thanh Niên 98