| VPS
Fonts are required
|
Tu°i
trÈ và viŒc gi» gìn và phát huy
væn hóa ViŒt Nam
NguyÍn Phúc
Anh Lan
|
||
|
|
NhÜ nhà væn SÖn Nam nói:
"Væn hóa, dân t¶c tính là nh»ng
danh tØ mà m‡i ngÜ©i ÇÎnh nghïa
m¶t
cách, nhÜng ít ra ngÜ©i
ta cÛng ÇÒng š ª m¶t Çi‹m cæn
bän: Çó là s¿ thích Ùng
v§i hoàn cänh Ç‹ sinh
tÒn, Çó là khí
th‰ b¶c l¶ khi va chåm v§i thiên nhiên,
v§i ngÜ©i khác". Væn hóa ViŒt
Nam trong suÓt
chiŠu dài lÎch sº mÃy
ngàn næm qua Çã ti‰n hóa và phát
tri‹n theo dòng sinh mŒnh cûa dân t¶c Ç‹
tåo
nên cái truyŠn thÓng dân
t¶c mà h†c giä Lê Væn Siêu Çã
ÇÎnh nghïa là "bän chÃt ngÜ©i
riêng biŒt cûa
dân t¶c có sinh trܪng
ti‰n hóa..."
VÃn ÇŠ mà chúng tôi xin Ç¥t ra trong bài nói chuyŒn hôm nay là tu°i trÈ ViŒt Nam có nhu cÀu vŠ nguÒn hay không? N‰u có thì làm sao chúng ta có th‹ dung hoà ÇÜ®c hai nŠn væn hóa Âu và Á? Nh»ng giá trÎ nào trong nŠn væn hóa ViŒt Nam Çáng ÇÜ®c chúng ta gi» gìn và phát huy trong cu¶c sÓng ª xÙ ngÜ©i và nh»ng Üu Çi‹m gì cûa nŠn væn hóa Âu MÏ mà chúng ta cÀn dung nåp?
Trong khoäng 25 phút ÇÒng
hÒ s¡p t§i chúng tôi xin trình bày
cùng quš vÎ và các bån m¶t sÓ
suy nghï vŠ các câu hÕi nêu trên và
chia sÈ cùng quš vÎ m¶t sÓ chÜÖng
trình mà chúng tôi Çã, Çang
và së ti‰p
tøc th¿c hiŒn cÛng trong
hoài bão nh¢m gi» gìn và phát
huy nh»ng nét ÇËp cûa væn hóa
ViŒt trong gi§i trÈ ViŒt Nam sinh trܪng ª xÙ
ngܩi.
TØ khi ÇÃt nܧc
ta mÃt vào tay c¶ng sän ljn nay Çã
hai mÜÖi ba næm trôi qua. Hai mÜÖi ba næm,
khoäng th©i gian Çû dài
Ç‹ hình thành m¶t th‰ hŒ trÈ ViŒt Nam,
sinh ra và l§n lên ª xÙ ngÜ©i.
Các bån
l§n lên trong môi trÜ©ng
xã h¶i Âu MÏ, chÎu änh hܪng
rÃt nhiŠu nŠn væn hóa phÜÖng tây. Tu°i
trÈ ViŒt Nam ª häi ngoåi Çã tØng
bܧc trܪng thành và Çåt
nhiŠu thành quä xuÃt s¡c trong viŒc h†c cÛng
nhÜ khi ra Ç©i Çóng góp vào
xã h¶i bän xÙ.
Các bån là nh»ng ngÜ©i
mà ngÜ©i ta vÅn g†i là thu¶c th‰ hŒ
thÙ hai Çã b¡t ÇÀu h¶i nhÆp
m¶t cách dÍ
dàng vào xã h¶i m§i.
Tuy nhiên Çây cÛng là th‰ hŒ g¥p nhiŠu
va chåm gi»a hai nŠn væn hóa Âu Tây
và væn hóa ViŒt Nam và g¥p nhiŠu khó
khæn trong viŒc tåo s¿ thông cäm gi»a
hai th‰ hŒ cûa bÓ mË và cûa con cái.
Khoäng 15 næm vŠ trܧc,
m¶t khoa h†c gia ngÜ©i Hoa Kÿ gÓc NhÆt
Çã gºi gÃm tâm s¿ não lòng
cûa
mình vào m¶t bài thÖ
khi‰n ngÜ©i džc phäi bùi ngùi thÜÖng
cäm. Trong thÖ, ông k‹ là ông sinh trܪng
tåi California, ti‹u bang có th‹ xem là ÇËp
nhÃt cûa Hoa Kÿ. Thuª bé, dù màu
tóc màu m¡t ông khác
v§i nh»ng bån ÇÒng
h†c, nhÜng ông luôn luôn nghï r¢ng mình
là ngÜ©i Hoa Kÿ nhÜ h†, vì tÃt
cä cùng nói chung m¶t thÙ ti‰ng. Cho
ljn lúc cÀm trên tay mänh b¢ng cao
nhÃt cûa xÙ sª, thÆt s¿ bܧc
vào
Ç©i, ông m§i bàng
hoàng nhÆn thÙc ÇÜ®c mình chÌ
là m¶t "công dân Hoa Kÿ" chÙ không
phäi là m¶t
"ngÜ©i Hoa Kÿ". ñ‹
thoát khÕi tâm trång bÖ vÖ, ông
tìm ljn v§i c¶ng ÇÒng NhÆt
nhÜng bÎ tØ chÓi vì không bi‰t ngôn
ng» NhÆt và không hi‹u væn hóa NhÆt.
Bài thÖ k‰t thúc b¢ng nh»ng câu thÆt
buÒn thäm và Çáng cho chúng ta
suy gÅm:
"Bây gi©
tôi Çã thành công, tôi Çã
có ÇÎa vÎ trong xã h¶i
NhÜng tôi
vÅn chÜa tìm ÇÜ®c lš lÎch th¿c
cûa tôi
Khi tôi ch‰t,
ÇÜ®c chôn trong m¶t nghïa trang ÇËp
Çë ª xÙ MÏ
Mùa thu có
hoa cúc vàng, mùa Çông có hoa
anh Çào nª
Ch£ng hi‹u lúc
bÃy gi© tôi có tìm thÃy ÇÜ®c
lš lÎch thÆt cûa tôi chæng?
Tôi là
ngÜ©i MÏ
Hay tôi là
ngÜ©i NhÆt?"
Có lë chúng ta ÇŠu
không muÓn sau này con em chúng ta l§n
lên së mang tâm trång Çau buÒn nhÜ
cûa nhà khoa h†c gia ngÜ©i
MÏ gÓc NhÆt nói trên, và vì
vÆy công viŒc bäo tÒn và phát huy
væn hóa ViŒt Nam trong gi§i trÈ ª häi
ngoåi là m¶t trong nh»ng thao thÙc cûa
nh»ng anh chÎ thu¶c th‰ hŒ Çi trܧc vÅn
h¢ng quan tâm.
Nói vŠ nhu cÀu vŠ nguÒn
cûa tu°i trÈ ViŒt Nam, chúng tôi nhÆn
thÃy m¶t ÇiŠu nhÜ sau: ª lÙa tu°i
h†c
sinh ti‹u h†c ho¥c trung h†c, thông
thÜ©ng các bån trÈ không thích
nhÆn mình là ngÜ©i gÓc ViŒt và
do änh hܪng môi
trÜ©ng xung quanh h† thÜ©ng
cÓ g¡ng làm sao cho giÓng nhÜ ngÜ©i
bän xÙ ÇÜ®c chØng nào tÓt
chØng Çó, thÆm chí nhu¶m luôn
cä màu tóc, màu m¡t vv.. cûa mình.
ñ‰n khi các bån vào Çåi h†c, và
nhÃt là sau khi ra trÜ©ng và b¡t ÇÀu
vào Ç©i, lúc mà bån Çû
trܪng thành Ç‹ t¿ tìm m¶t ch‡
ÇÙng cûa mình trong xã h¶i,
thì ljn lúc Çó các bån
thÜ©ng có nh»ng nhu cÀu tìm vŠ nguÒn
gÓc cûa mình và xác ÇÎnh
xem mình thÆt s¿ là ai? Giai
Çoån này là giai
Çoån mà rÃt nhiŠu bån trÈ Çã
t¿ tìm tòi h†c hÕi Ç‹ tìm ljn
væn hóa ViŒt, ngôn ng» ViŒt. Có bån
trª vŠ thæm ÇÃt nܧc ViŒt Nam, có
bån xin h†c b°ng Ç‹ vŠ th¿c tÆp ngay tåi
quê nhà, có bån thì tìm ki‰m các
sách báo vŠ ViŒt Nam Ç‹ džc và tìm
tòi thêm, v.v...
Chúng tôi còn nh§ trong
m¶t l§p Væn h†c ViŒt Nam vào mùa hè
næm 1995 dåy vŠ TruyŒn KiŠu, m¶t
bån trÈ 28 tu°i Çang
hành nghŠ luÆt sÜ Çã tâm s¿
là cô ÇÜ®c bi‰t ljn TruyŒn KiŠu qua
bän dÎch ti‰ng Anh cûa giáo sÜ Huÿnh
Sanh Thông và cô rÃt thích. Vì
vÆy tuy vÓn li‰ng vŠ ViŒt Ng» rÃt khiêm
tÓn, cô Çã cÓ g¡ng h‰t sÙc
theo h†c l§p h†c này Ç‹ có dÎp ÇÜ®c
h†c hÕi nh»ng cái hay cái ÇËp cûa
áng væn chÜÖng bÃt hû trong thi Çàn
væn chÜÖng ViŒt Nam.
M¶t câu hÕi n»a ÇÜ®c
Ç¥t ra là muÓn tìm hi‹u vŠ væn hóa
ViŒt Nam có cÀn phäi thông hi‹u ngôn ng»
ViŒt hay không? Ti‰ng ViŒt là
m¶t ngôn ng» vô cùng phong phú mà
có lë chính vì vÆy nó Çã
chuyên chª ÇÜ®c cä m¶t kho tàng
væn h†c dân gian Ƕc Çáo và
š nghïa. Tìm hi‹u vŠ væn hóa vŠ n‰p sinh hoåt,
n‰p nghï cûa
ngÜ©i ViŒt Nam thì phäi
tìm hi‹u qua ngôn ng» ViŒt thì m§i thu Çáo
ÇÜ®c nh»ng cái hay, cái ÇËp
cûa dân t¶c ViŒt. Tìm vŠ v§i
ngôn ng» ti‰ng mË së giúp
ta gÀn gûi hÖn v§i nh»ng n‰p sÓng n‰p
nghï ViŒt Nam, hi‹u bi‰t hÖn mÃy
ngàn næm lÎch sº v§i
bao thæng trÀm mà ông bà t° tiên
chúng ta Çã träi qua trong quá trình
d¿ng nܧc và gi» nܧc. Và
có hi‹u ÇÜ®c tâm tình ngÜ©i
ViŒt Nam, hi‹u ÇÜ®c lÎch sº ÇÀy
gian nan cûa ViŒt Nam thì chúng ta m§i cäm
nhÆn và thÃm thía ÇÜ®c nh»ng
tình t¿ dân t¶c, nh»ng tình yêu
quê hÜÖng ÇÃt nܧc dù chúng
ta Çã cách xa quê mË Ç‰n nºa
quä ÇÎa cÀu.
L§n lên và ÇÜ®c Çào luyŒn trong nŠn væn minh Âu MÏ ª xÙ ngÜ©i, bån có th‹ trª thành nh»ng chuyên viên rÃt giÕi vŠ kÏ thuÆt, nh»ng công dân Gia Næ ñåi tài giÕi... NhÜng tình yêu thÜÖng quê hÜÖng ÇÃt nܧc ViŒt, m¶t quê hÜÖng cách xa bån hàng chøc nghìn d¥m, tình yêu Ãy không ai Çào luyŒn Ãp û cho bån mà chính phäi do bån t¿ tìm ljn và nhÃt là do các th‰ hŒ cha anh truyŠn låi cho bån, rÒi ljn lÜ®t bån së chuyŠn ljn cho các th‰ hŒ mai sau. Công viŒc Çó là m¶t công viŒc Çòi hÕi nhiŠu n‡ l¿c, cÓ g¡ng cûa nhiŠu th‰ hŒ chÙ không th‹ chÌ do m¶t vài cá nhân, vài nhóm nhÕ th¿c hiŒn.
Nói ljn Çây, có th‹ có m¶t vài bån trÈ së Ç¥t câu hÕi "Có cÀn thi‰t phäi gi» gìn væn hóa ViŒt Nam trong tôi hay không? Tôi sinh ra và l§n lên tåi xÙ Gia Nã ñåi, tôi nói ti‰ng Anh không thua gì ngÜ©i bän xÙ, hÃp thø hoàn toàn nŠn væn hóa cûa bän xÙ và t¿ xem tôi là ngÜ©i Gia Nã ñåi chính gÓc. Tåi sao tôi låi phäi h†c m¶t thÙ ti‰ng ch£ng hŠ ÇÜ®c dùng trong cuc sÓng hàng ngày cûa tôi, phäi tìm vŠ v§i væn hóa ViŒt và phäi yêu thÜÖng m¶t ÇÃt nܧc mà tôi chÌ bi‰t qua sách vª ? Tåi sao tôi phäi t¿ hào là ngÜ©i ViŒt Nam? Nó së giúp ích gì trong cu¶c sÓng hiŒn tåi ª xÙ Gia Nã ñåi này?"
Ông bà ta có câu
"Cây có
gÓc m§i xanh cành tÜÖi ng†n
Nܧc có
nguÒn m§i bi‹n cä sông sâu"
Dù bån có muÓn chÓi
bÕ c¶i nguÒn Çi chæng n»a, dòng
máu ViŒt Nam vÅn không ngØng chäy trong
huy‰t quän cûa bån. Tìm
hi‹u vŠ ci nguÒn dân t¶c së giúp bån
t¿ tin hÖn và cäm thÃy Ç©i sÓng
phong phú hÖn rÃt nhiŠu.
Th‰ thì, væn hóa ViŒt Nam
ÇËp ª ch‡ nào? Ÿ Çây chúng
tôi xin trình bày m¶t sÓ suy nghï
vŠ các giá trÎ tinh thÀn cûa dân
t¶c ViŒt mà chúng ta cÀn gi» gìn
và phát huy cÛng nhÜ nh»ng cái hay
cûa nŠn væn hóa Tây phÜÖng mà
chúng ta nên dung nåp.
Các giá trÎ và tinh thÀn cûa Vân hóa ViŒt Nam mà chúng ta nên gìn gi» và phát huy
1. Tinh thÀn gia t¶c:
NgÜ©i ViŒt Nam thÜ©ng Ç¥t
rÃt n¥ng tinh thÀn gia t¶c và xem gia Çình
là nŠn täng cûa cu¶c sÓng, và
lÃy s¿ bình Ç£ng
thÜÖng yêu và tÜÖng kính gi»a
v® chÒng cha mË và con cái làm nŠn
täng cho gia Çình. Ông bà, bÓ mË,
anh chÎ em ª chung trong m¶t gia Çình, Çùm
b†c thÜÖng yêu lÅn nhau. Cha mË h‰t lòng
h‰t sÙc lo nuôi dÜ«ng con cái, ljn
khi cha mË già thì con cái chæm sóc
bÓ mË, còn các anh chÎ l§n thì
góp phÀn trông nom dÆy d‡ các em nhÕ.
Tinh thÀn UÓng nܧc
nh§ nguÒn Çã trª thành m¶t cæn
bän sÓng cûa ngÜ©i dân ViŒt.
2. Tinh thÀn hi‰u h†c, cÀu ti‰n: Dân t¶c ViŒt Nam vÅn n°i ti‰ng là m¶t dân t¶c rÃt hi‰u h†c, Ç¥c biŒt tØ sau næm 1975 khi mà ngÜ©i ViŒt tœ nån Çi tän mác kh¡p nÖi trên th‰ gi§i thì nh»ng tÃm gÜÖng thành công vŠ viŒc h†c cûa ngÜ©i gÓc ViŒt Çã ÇÜ®c nh¡c ljn rÃt nhiŠu trong báo chí ngoåi quÓc.
3. Tinh thÀn cÀn cù, siêng næng và ÇÙc chÎu Ç¿ng. SÓng trong m¶t ÇiŠu kiŒn thiên nhiên nhiŠu kh¡c nghiŒt và suÓt m¶t lÎch sº lúc nào cÛng bÎ Çe d†a bªi nån xâm lÜ®c ª phÜÖng b¡c Çã rèn luyŒn ngÜ©i dân ViŒt m¶t tinh thÀn cÀn cù, siêng næng, chÎu Ç¿ng giÕi và rÃt dÍ dàng thích Ùng v§i hoàn cänh.
4. Tính hi‰u hòa, tình tÜÖng thân tÜÖng ái
"ThÜÖng ngÜ©i nhÜ th‹ thÜÖng thân"
"Ai nhÃt thì
tôi thÙ nhì
Ai mà hÖn
n»a tôi thì thÙ ba".
"BÀu Öi
thÜÖng lÃy bí cùng,
Tuy r¢ng khác
giÓng nhÜng chung m¶t giàn".
5. Tinh thÀn bÃt khuÃt quÆt
cÜ©ng khi phäi ÇÓi phó v§i các
th‰ l¿c xâm lÜ®c
Trong suÓt chiŠu dài lÎch
sº cûa dân t¶c, t° tiên ta Çã
ghi nên bao nhiêu chi‰n tích oanh liŒt chÓng
låi quân xâm lÜ®c phÜÖng B¡c,
nh»ng trÆn Çánh hào hùng cûa
Ngô QuyŠn chÓng quân Nam Hán ª Båch
ñ¢ng Giang; Lš ThÜ©ng KiŒt ÇÆp tan âm
mÜu xâm lÜ®c cûa nhà TÓng ª
sông NhÜ NguyŒt; Ba lÀn Çánh båi
Çi quân hùng månh cûa Mông C°
triŠu Nguyên, và Çåi th¡ng thành
Thæng Long cûa vua Quang Trung mùa xuân næm
K› DÆu vân vân...
Ngoài ra, các giá trÎ
"Nhân, LÍ, Nghïa, Trí, Tín" vÅn là
thܧc Ço s¿ trܪng thành cûa
con ngܩi trong
nŠn væn hóa ViŒt Nam.
Các giá trÎ và tinh thÀn cûa nŠn væn minh tây phÜÖng mà chúng ta nên dung nåp:
Các bån trÈ l§n lên
ª xÙ ngÜ©i dï nhiên là së
hÃp thø nŠn væn minh xÙ ngÜ©i, viŒc
hi nhÆp này là cÀn
thi‰t cho vÃn ÇŠ thæng ti‰n
trong cu¶c sÓng. M¶t sÓ Üu Çi‹m cûa
xã h¶i væn minh Âu MÏ mà chúng
ta cÀn h†c hÕi dung nåp Ç‹ có th‹ Çåt
ljn thành công ª các xÙ Âu
MÏ bao gÒm:
N‰p sÓng dân
chû
Tinh thÀn duy
lš
¹c th¿c
døng sáng tåo và khä næng lãnh
Çåo
Tinh thÀn làm
viŒc tÆp th‹ và š thÙc trách nhiŒm c¶ng
ÇÒng.
N‰u nhÜ chúng ta dung hòa ÇÜ®c nh»ng tinh hoa cûa væn hóa ViŒt và nh»ng giá trÎ th¿c tiÍn và hay ho cûa nŠn væn minh xÙ ngÜ©i thì cuc sÓng së phong phú và giàu š nghïa bi‰t bao!
Gia Nã ñåi cÛng là m¶t quÓc gia h‡ tr® cho viŒc ña Væn Hóa bªi vì h† bi‰t r¢ng n‰u hoà h®p ÇÜ®c h‰t nh»ng tinh hoa cûa tØng nŠn væn hóa cûa m‡i m¶t s¡c dân, thì ngÜ©i dân së tåo nên m¶t cu¶c sÓng rÃt phong phú và làm cho ÇÃt nܧc cûa h† thêm giàu månh.
NhÆn thÙc ÇÜ®c s¿
quan tr†ng cûa viŒc gi» gìn và bäo vŒ væn
hóa ViŒt ª xÙ ngÜ©i câu hÕi Ç¥t
ra là
làm th‰ nào Ç‹ th¿c
hiŒn ÇÜ®c viŒc Çó trong m¶t hoàn
cänh khó khæn và thi‰u thuÆn tiŒn ª
x٠ngܩi?
ñ‹ giäi Çáp cho câu
hÕi này Çòi hÕi s¿ cÓ
g¡ng cûa nhiŠu th‰ hŒ, cÀn s¿ ti‰p tay cûa
các th‰ hŒ cha
anh Ç‹ trao truyŠn nh»ng ki‰n thÙc
vŠ væn hóa ViŒt vŠ truy‰n thÓng dân t¶c
ViŒt, vŠ lòng yêu nܧc và ÇÒng
th©i cÛng cÀn s¿ nhiŒt thành và
khát v†ng vŠ nguÒn cûa các bån trÈ,
phäi có s¿ n‡ l¿c cûa cä hai phía
thì chúng ta m§i có th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c
công viŒc gi» gìn và phát huy væn
hóa ViŒt Nam ª xÙ ngÜ©i m¶t cách
h»u hiŒu.
Chúng tôi xin chia sÈ cùng
các bån m¶t sÓ chÜÖng trình mà
chúng tôi bi‰t ÇÜ®c ho¥c Çã,
Çang và së
ti‰p tøc th¿c hiŒn cÛng
n¢m trong møc Çích ph° bi‰n các ki‰n
thÙc vŠ væn hóa ViŒt, ngôn ng» ViŒt trong
các tÀng l§p thanh thi‰u niên trܪng
thành ª häi ngoåi.
L§p ViŒt Ng»: các trung tâm
ViŒt ng» tåi các nhà th©, chùa, trÜ©ng
trung h†c ª m¶t sÓ thành phÓ Çông
dân cÜ ViŒt ª Canada, các
trung tâm ViŒt ng» do ngÜ©i ViŒt quän trÎ
nhÜ trung tâm Âu CÖ ª B¡c Cali, trung
tâm ViŒt Ng» HÒng Bàng ª Nam Cali, trung
tâm ViŒt ng» Hùng VÜÖng ª Houston, vv...
Các l§p h†c vŠ væn chÜÖng và væn h†c sº ViŒt Nam do HVHKHVN t° chÙc m‡i mùa hè tåi trÜ©ng Çåi h†c c¶ng ÇÒng Houston.
ChÜÖng trình nhóm Hùng BiŒn ViŒt Nam do HVHKVN th¿c hiŒn Ç‹ tåo cÖ h¶i cho các bån trÈ rèn luyŒn khä næng nói chuyŒn trܧc công chúng b¢ng ViŒt ng».
Các chÜÖng trình tråi
hè nh¢m tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt Nam:
"VŠ nguÒn" : M¶t thí dø
Çi‹n hình vŠ m¶t chÜÖng trình Çã
ÇÜ®c th¿c hiŒn suÓt 8 næm qua là
chÜÖng
trình tråi "VŠ NguÒn" do
m¶t sÓ bån trÈ trong các h¶i sinh
viên, t°ng h¶i sinh viên thu¶c vùng ñông
Nam Hoa Kÿ th¿c hiŒn v§i s¿ h‡ tr® Ç¡c
l¿c cûa m¶t sÓ vÎ phø huynh l§n
tu°i. Trong m‡i kÿ tråi ngoài viŒc h†c hÕi
vŠ væn hóa theo chû ÇŠ tØng næm,
ban t° chÙc còn m©i các vÎ h†c giä
và các nghŒ sï dân t¶c n°i ti‰ng Ç‹
trình bày nh»ng nét ÇËp cûa
væn hóa c° truyŠn cûa dân t¶c ViŒt qua
âm nhåc và thi ca. ñ¥c biŒt là tråi
quy tø tØ 300-400 bån trÈ Ça sÓ
thu¶c lÙa tu°i tØ 25-30 nhÜng låi toàn
sº døng ViŒt ng» trong suÓt mÃy ngày
tråi. M¶t n‡ l¿c rÃt Çáng khen ng®i.
"ñåi h†c Hè" do trung tâm NguyÍn TrÜ©ng T¶ th¿c hiŒn Çã ba mùa hè tåi Âu Châu. M‡i næm vào mùa hè các sinh viên ª Âu châu låi có dÎp tø h†p vŠ các "ñåi h†c hè" Ç‹ h†c hÕi vŠ væn hóa nܧc nhà. Khóa h†c ÇÜ®c t° chÙc nhÜ m¶t khóa huÃn luyŒn cÃp tÓc và kéo dài m¶t tháng, trong Çó các bån trÈ có dÎp ÇÜ®c h†c hÕi vŠ lÎch sº, ngôn ng» ViŒt, væn chÜÖng, nghŒ thuÆt và nói chung các lãnh v¿c khác nhau cûa væn hóa ViŒt Nam.
"Lên ñÜ©ng'98" do HVHKHVN phÓi h®p v§i HSVVN OSU t° chÙc. Tråi Lên ñÜ©ng là m¶t tråi mang tính chÃt huÃn luyŒn nh¢m phát tri‹n các khä næng lãnh Çåo cûa các bån trÈ Çang tích c¿c sinh hoåt trong các h¶i Çoàn ngÜ©i ViŒt, nhÜng ÇÒng th©i cÛng tåo cÖ h¶i Ç‹ gi§i thiŒu nh»ng nét ÇËp cûa væn hóa ViŒt Nam ljn các bån tråi sinh. ChÜÖng trình tråi gÒm 4 ngày thì trong hai ngày ÇÀu cho phép tråi sinh t¿ do sº døng Anh ng» Ç‹ tham d¿ và h†c hÕi, nhÜng ljn hai ngày sau nhÃt là ngày tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt Nam thì khuy‰n khích các bån tråi sinh dùng ti‰ng ViŒt và tåo tinh thÀn thi Çua ÇÒng Ƕi trong viŒc sº døng ViŒt ng». ñ¥c biŒt s¿ hiŒn diŒn cûa m¶t vÎ diÍn giä ngÜ©i MÏ nhÜng nói ti‰ng ViŒt rÃt rành và hi‹u bi‰t vŠ væn hóa ViŒt Nam rÃt sâu s¡c Çã làm cho nhiŠu bån trÈ suy nghï và thay ǰi vŠ cái nhìn vŠ væn hóa và các giá trÎ truyŠn thÓng cûa dân t¶c ViŒt Nam.
Các chÜÖng trình gi§i thiŒu væn hóa ViŒt Nam qua phÜÖng diŒn nghŒ thuÆt nhÜ Çoàn múa HÒng Låc ª Toronto, Canada; Çoàn væn nghŒ Låc HÒng ª Nam California, vân vân.
Các chÜÖng trình Væn
NghŒ MØng Xuân, Væn NghŒ Liên TrÜ©ng
ho¥c tham gia vào các International
Festival Ç‹ bi‹u diÍn các
nét ÇËp cûa væn hóa ViŒt Nam qua
y phøc, thÙc æn, ho¥c nghŒ thuÆt bi‹u diÍn
âm nhåc ho¥c vÛ ÇiŒu dân t¶c, vân
vân. Tham d¿ vào nh»ng chÜÖng trình
này së có dÎp giúp bån tìm
hi‹u thêm vŠ vân hóa ViŒt Nam.
VŠ phía quš vÎ phø huynh chúng tôi thi‰t nghï gia Çình là y‰u tÓ rÃt quan tr†ng Ç‹ khuy‰n khích các em tìm vŠ væn hóa nguÒn c¶i. C¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt cÛng nên có nh»ng chÜÖng trình tåo cÖ h¶i cho các bån trÈ cäm thÃy gÀn gÛi và quen thu¶c v§i cng ÇÒng ngÜ©i ViŒt.
Nói ljn nh»ng d¿ án
sinh hoåt thì nhiŠu, nhÜng t¿u trung ÇiŠu
quan tr†ng nhÃt vÅn là làm sao gây
ÇÜ®c tinh thÀn ham h†c
hÕi væn hóa ViŒt Nam và khát v†ng vŠ
nguÒn cûa các bån trÈ và cÛng
rÃt cÀn có s¿ góp tay và h‡ tr®
cûa các th‰ hŒ Çàn anh Çi trܧc.
Nói tóm låi chúng
tôi vØa trình bày cùng quš vÎ m¶t
sÓ nhÆn ÇÎnh vŠ nhu cÀu vŠ nguÒn
cûa tu°i trÈ ViŒt Nam ngày nay: nhu cÀu
Ãy có hiŒn h»u! MuÓn Çáp Ùng
nhu cÀu Ãy thì các bån trÈ cÀn
h†c hÕi ngôn ng» và lÎch sº ViŒt Ç‹
tìm hi‹u vŠ các giá trÎ cûa nŠn væn
hóa ViŒt Nam, thÃm nhuÀn nh»ng giá trÎ
cæn bän cûa væn hóa ViŒt nhÜ là:
tinh thÀn gia t¶c, tinh thÀn
hi‰u h†c, tinh thÀn siêng næng, cÀn cù,
chÎu Ç¿ng và thích Ùng,
tinh thÀn
tÜÖng thân tÜÖng ái,
hi‰u hòa nhÜng quÆt cÜ©ng bÃt khuÃt
trܧc hi‹m h†a chung cûa dân t¶c. ñÒng
th©i chúng ta cÛng cÀn h†c hÕi thêm
các giá trÎ tÓt ÇËp cûa nŠn
væn minh cûa xÙ ngÜ©i.
ñ‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c
công viŒc tìm hi‹u vŠ væn hóa ViŒt cÀn
s¿ h‡ tr® rÃt l§n cûa các th‰ hŒ cha
anh,
chúng ta cÀn phäi làm
sao Ç‹ nhiŠu th‰ hŒ có th‹ làm viŒc chung v§i
nhau, vÜ®t qua ÇÜ®c nh»ng khó khæn
vŠ s¿ cách biŒt vŠ tu°i tác, vŠ quan Çi‹m
và nhân sinh quan trong cu¶c sÓng. Có n‡
l¿c Çóng góp cûa tu°i trÈ
v§i s¿ nhiŒt thành và ܧc v†ng vŠ nguÒn
c¶ng thêm có ÇÜ®c nh»ng kinh nghiŒm
và ki‰n thÙc vŠ væn hóa ViŒt cûa các
th‰ hŒ Çàn anh thì chúng ta m§i có
th‹ th¿c hiŒn ÇÜ®c công viŒc này.
Chúng ta Çang chuÄn bÎ
Ç‹ bܧc sang m¶t thiên niên k› m§i.
Nhìn vŠ tÜÖng lai các bån có bao gi©
nghï ljn r¢ng 10, 20 næm
sau cng ÇÒng ngÜ©i ViŒt chúng ta ª
häi ngoåi së Çi vŠ Çâu? Các
th‰ hŒ trÈ ViŒt Nam trong tÜÖng lai së còn
bi‰t ljn væn hóa c¶i nguÒn và ti‰ng
mË hay không?
TÃt cä là tùy thu¶c vào chính các bån.
NŠn væn hóa dân t¶c chúng
ta Çã ÇÜ®c k‰t tinh trong suÓt chiŠu
dài hÖn 4000 næm lÎch sº và Çã
æn
sâu vào trong tâm khäm
ngÜ©i ViŒt tØ bao th‰ hŒ. ñÓi v§i các
bån trÈ ÇÜ®c sinh ra và l§n lên
ª xÙ ngÜ©i, dù h† không có nhiŠu
cÖ h¶i Ç‹ ti‰p xúc và h†c hÕi vŠ
væn hóa dân t¶c, nhÜng chúng tôi
luôn luôn tin tܪng r¢ng nh»ng giá
trÎ và tinh thÀn cûa nŠn væn hóa
Ãy vÅn Çang n¢m sâu trong tiŠm thÙc
cûa h†, có vÈ nhÜ chúng Çang n¢m
trong m¶t chi‰c tû khóa kín trong sâu th£m
tâm hÒn. VÃn ÇŠ là các bån
trÈ Ãy có tìm ÇÜ®c chi‰c chìa
khóa Ç‹ mª cánh cºa Ãy hay không.
Các th‰ hŒ cha anh có nhiŒm vø ti‰p tay h† trong viŒc
tìm ki‰m chi‰c chìa khóa này.
Riêng v§i các bån trÈ
Çang hiŒn diŒn ª Çây hôm nay, chúng
tôi nghï là các bån Çã n¡m
gi» trong tay
chi‰c chìa khóa quš báu
Ãy. Phäi, các bån Çã tìm
ÇÜ®c chi‰c chìa khóa Ãy và
Çang mª chi‰c tû væn hóa dân t¶c
cûa chúng ta, tØng ngày, tØng ngày.
Tôi cÛng tin r¢ng, v§i quy‰t tâm tìm
hi‹u thêm vŠ væn hóa ViŒt, h†c hÕi thêm
vŠ ngôn ng» ViŒt, và v§i n‡i t¿ hào
là ngÜ©i ViŒt Nam; các bån së ti‰p nÓi
th‰ hŒ cha anh Ç‹ th¡p sáng ng†n ÇuÓc
thiêng cûa dân t¶c, và Ç‹ mai này
mang ng†n ÇuÓc Ãy Çi soi sáng kh¡p
bÓn phÜÖng tr©i, nÖi nào có s¿
hiŒn diŒn cûa c¶ng ÇÒng chúng ta ª
häi ngoåi. Nh»ng ng†n ÇuÓc, nhÜ nh»ng
l©i thÖ cûa cÓ thi sï ñ¢ng PhÜÖng:
Ng†n ÇuÓc
Ãy t¿ bÓn nghìn næm trܧc
ñã ÇÜ®c
ngÜ©i thûy t° giÓng RÒng Tiên
ñÓt lên
b¢ng m¶t ánh lºa thiêng liêng
Ánh lºa
dÛng nung lòng dân t¶c ViŒt
..
Ng†n ÇuÓc
cháy hiên ngang và quä quy‰t
NhÜ tinh thÀn
quÆt khªi cûa dân ta
NhÜ tình
yêu tha thi‰t nܧc non nhà
BØng bØng
mãi ch£ng bao gi© ngu¶i lånh
Là nguÒn
sáng tÕa rång ng©i muôn ánh
Là tÜ®ng
trÜng Ç©i sÓng rång vinh quang
Cûa non sông,
ng†n ÇuÓc ViŒt huy hoàng
Quy‰t cháy sáng
tÜng bØng muôn vån thuª
ThÜa các bån, ch£ng nh»ng
th‰, tôi còn tin là m¶t ngày nào
Çó, các bån së mang nh»ng ng†n ÇuÓc
Ãy
vŠ Ç‹ chung sÙc th¡p sáng
låi quê hÜÖng chúng ta. Quê hÜÖng
ta, Çã bao næm triŠn miên tæm tÓi.
Xin trân tr†ng cäm tå s¿
theo dõi cûa quš vÎ và các bån.