Youth Involvement and Community Development	DiÍn væn cûa dân bi‹u MLA  Phåm Kim HÜng
Vietnamese English  H¶i Thäo Thanh Niên 1998

Chúng tôi rÃt vui ÇÜ®c có m¥t ª Çây ngày hôm nay và ngÕ l©i cùng Liên h¶i NgÜ©i ViŒt Canada, m¶t liên h¶i có truyŠn thÓng lâu dài, ÇÀy danh d¿ trong viŒc h¶i nhÆp vào xã h¶i Canada, ÇÒng th©i phát huy truyŠn thÓng dân t¶c ViŒt. Chúng tôi nhÆn ra tåi Çây rÃt nhiŠu gÜÖng m¥t thân quen và b¢ng h»u: gÜÖng m¥t cûa nh»ng ngÜ©i Çã cùng chia xÈ v§i chúng tôi bi‰t bao niŠm Üu tÜ và hy v†ng. Hôm nay, m¶t lÀn n»a, chúng tôi låi có dÎp chia xÈ cùng h†, cÛng nhÜ tÃt cä quš vÎ, m¶t trong nh»ng Üu tÜ và hy v†ng Çó: s¿ h¶i nhÆp vào xÙ sª Canada, vŠ xã h¶i và chánh trÎ.

Trong khuôn kh° m¶t bài nói chuyŒn ng¡n ngûi, dï nhiên, chúng tôi không th‹ Çi vào tÃt cä các chi ti‰t, mà chÌ nêu lên nh»ng nhÆn xét mang tính cách phác thäo, nhÜ nh»ng l©i tâm tình nho nhÕ cûa chúng tôi v§i tÃt cä quš vÎ ª Çây, nhÃt là nh»ng ngÜ©i trÈ tu°i.

ThÜa quš vÎ,

Nói ljn h¶i nhÆp vào xÙ sª Canada cÛng là nói ljn nh»ng giai Çoån Ç¥c trÜng trong ti‰n trình h¶i nhÆp Çó. Theo thi‹n š cûa chúng tôi, ti‰n trình này có th‹ tåm chia làm 2 giai Çoån: giai Çoån trܧc 1990, và giai Çoån b¡t ÇÀu tØ 1990.

Trܧc 1990, c¶ng ÇÒng ViŒt Nam là m¶t c¶ng ÇÒng có Ç¥c Çi‹m khác h£n v§i rÃt nhiŠu c¶ng ÇÒng thi‹u sÓ khác. ñó là m¶t c¶ng ÇÒng mà tuyŒt Çåi Ça sÓ thành viên không phäi là nh»ng ngÜ©i di dân bình thÜ©ng: h† là nh»ng ngÜ©i tÎ nån, nh»ng ngÜ©i bÎ bu¶c phäi r©i khÕi quê hÜÖng trong hoang mang, Çau kh°, và v¶i vã.

Là m¶t thuyŠn nhân, tôi hi‹u rõ nh»ng niŠm hoang mang Çó. ñêm cuÓi cùng trܧc khi xuÓng tàu r©i khÕi ViŒt Nam, tôi Çã ngÒi l¥ng hàng gi© bên b© HÆu Giang. Tôi muÓn ngÒi nhÜ th‰ mãi vì dÜ©ng nhÜ có m¶t sÙc månh thiêng liêng níu chân tôi vào mänh ÇÃt quê hÜÖng. NhÜng cuÓi cùng, tôi vÅn phäi Çi, không hành lš, không l©i tØ biŒt, không ngÜ©i ÇÜa tiÍn.

CÛng nhÜ tôi, tuyŒt Çåi Ça sÓ ngÜ©i ViŒt tÎ nån Çã phäi r©i khÕi quê hÜÖng mà không có s¿ chuÄn bÎ nào trܧc Çó vŠ cä væn hóa, tiŠn båc, hay tình cäm. H† ljn Canada v§i hai bàn tay tr¡ng, không bi‰t ti‰ng Anh, không mt xu dính túi. Tåi quê hÜÖng m§i, nh»ng n‡ l¿c l§n lao nhÃt mà h† bÕ ra là nh»ng n‡ l¿c Ç‹ tÒn tåi, Ç‹ hàn g¡n låi cùng nhau nh»ng mänh Ç©i tan v«. H† Çã b¡t ÇÀu cuc sÓng b¢ng nh»ng nghŠ nghiŒp có l®i tÙc thÃp nhÃt trong xã h¶i Ç‹ vØa nuôi sÓng thân mình, vØa tr® giúp thân nhân còn ª låi ViŒt Nam. Lë dï nhiên, h† không còn nhiŠu th©i gian Ç‹ ÇÀu tÜ vào h†c vÃn, và k‰t quä chÌ có khoäng 8% trong sÓ h† có ÇiŠu kiŒn hoàn tÃt chÜÖng trình Cao ñ£ng hay ñåi H†c.

Tuy không có ÇiŠu kiŒn hoàn tÃt chÜÖng trình Cao ñ£ng hay ñåi H†c, nhÜng h† Çã lãnh h¶i nh»ng bài h†c vô giá tØ cu¶c sÓng: bài h†c vŠ giá trÎ nhân quyŠn, t¿ do, và dân chû. Bài h†c Çó Çã làm h† yêu m‰n ÇÃt nܧc này, ÇÃt nܧc không sinh ra h† nhÜng Çã cho h† ánh sáng t¿ do. NiŠm yêu m‰n Çó th‹ hiŒn qua tÌ lŒ ngÜ©i ViŒt tÎ nån gia nhÆp quÓc tÎch Canada: trên 80%, m¶t tÌ lŒ rÃt cao so v§i nhiŠu c¶ng ÇÒng di dân khác.

K‹ tØ 1990, sau m¶t th©i gian dài phÃn ÇÃu vÜÖn lên, nh»ng ngÜ©i tÎ nån ViŒt Nam không còn bÎ quá Çè n¥ng bªi nhu cÀu mÜu sinh và cÖm áo, h† có nhiŠu th©i gian hÖn Ç‹ ÇÀu tÜ vào giáo døc, và ÇiŠu Çó th‹ hiŒn qua tÌ lŒ sÓ ngÜ©i tÓt nghiŒp Cao ñ£ng và ñåi H†c gia tæng rõ rŒt.

ThÜa quš vÎ,

HÖn 20 næm qua, nh»ng th‰ hŒ ngÜ©i ViŒt nÓi ti‰p nhau Çã Çóng góp xÙng Çáng vào s¿ phÒn vinh và nŠn dân chû cûa ÇÃt nܧc này. Thành t¿u cûa h† là ÇiŠu không ai có th‹ phû nhÆn. NhiŠu thành t¿u trong sÓ Çó chÌ ra r¢ng: nŠn giáo døc ÇÜ®c thØa hܪng càng cao, cÖ h¶i thæng ti‰n càng mª rng. Nói cách khác, giáo døc là m¶t trong nh»ng chìa khóa hàng ÇÀu Ç‹ mª ra cánh cºa thành công, nhÃt là thành công vŠ xã h¶i và chánh trÎ.

Cùng v§i thành công vŠ xã h¶i và chánh trÎ, ngÜ©i ViŒt tåi Canada cÛng Çåt nhiŠu thành công vŠ kinh doanh và thÜÖng måi. Tuy vÆy, phäi công nhÆn r¢ng, c¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt tåi Canada chÜa có nh»ng doanh gia l§n. Theo chúng tôi, Çó cÛng là m¶t ÇiŠu dÍ hi‹u n‰u chúng ta nh§ låi r¢ng: các doanh gia ngÜ©i ViŒt tåi Canada ÇŠu lÆp nghiŒp v§i hai bàn tay tr¡ng, cùng bi‰t bao dÎ biŒt vŠ ngôn ng», phong tøc, và væn hóa. V§i tÃt cä các khó khæn Çó, thành công cûa h† phäi ÇÜ®c coi nhÜ nh»ng minh h†a kinh t‰ cho bän lãnh ViŒt Nam.

Chúng tôi tin r¢ng bän lãnh Çó cÀn ÇÜ®c th‹ hiŒn, së ÇÜ®c th‹ hiŒn månh më hÖn n»a trong th©i gian t§i: th©i gian mà chúng ta cÀn ÇÜ®c chÙng ki‰n, và së ÇÜ®c chÙng ki‰n s¿ l§n månh cûa các doanh nghiŒp ViŒt Nam tåi Canada, v§i tÀm c« quÓc gia và quÓc t‰.

Chúng ta mong mÕi ÇÜ®c chÙng ki‰n ÇiŠu Çó, cÛng nhÜ chúng ta mong mÕi duy trì ÇÜ®c tính liên tøc trong viŒc chuy‹n giao, tØ th‰ hŒ này qua th‰ hŒ khác, các bän s¡c truyŠn thÓng, các giá trÎ mà dân t¶c chúng ta h¢ng tin tܪng, kính tr†ng, và yêu m‰n. Các giá trÎ Ãy là nhÎp cÀu nÓi liŠn khí phách hào hùng cûa tiŠn nhân v§i næng l¿c sÓng Ƕng cûa tu°i trÈ. Các giá trÎ Ãy là sÙc månh tiŠm tàng giúp các th‰ hŒ ngÜ©i ViŒt có th‹ Çáp Ùng, và Çáp Ùng m¶t cách h»u hiŒu, v§i nh»ng thº thách ngày càng l§n lao hÖn trong m¶t xã h¶i bi‰n Ç°i ngày càng mau lË hÖn.

Chúng ta cÀn phäi làm gì Ç‹ thích Ùng và phát tri‹n v§i xã h¶i thay Ç°i mau lË Ãy? Bên cånh nh»ng k‰ hoåch dài hån và chi‰n lÜ®c, chúng tôi tin r¢ng c¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt có th‹ theo Çu°i nh»ng møc tiêu cø th‹ và rõ rŒt.

Trܧc h‰t, chúng ta cÀn phäi ÇÀu tÜ hÖn n»a vào giáo døc. S¿ ÇÀu tÜ Ãy không chÌ th¿c hiŒn b¢ng các chi phí ÇÖn thuÀn vŠ vÆt chÃt mà b¢ng cä nh»ng khích lŒ bŠn bÌ vŠ tinh thÀn, không chÌ nh¡m vào nh»ng thành tích trong h†c ÇÜ©ng mà còn nh¡m vào møc tiêu tÓi hÆu cûa nŠn giáo døc: tåo ra nh»ng con ngÜ©i phát tri‹n toàn diŒn v§i lòng nhân ái.

ThÙ hai, chúng ta cÀn phäi tham gia tích c¿c hÖn, sÓng Ƕng hÖn trong sinh hoåt chánh trÎ ÇÎa phÜÖng qua các hoåt Ƕng bÀu cº và Ùng cº.

ThÙ ba, c¶ng ÇÒng ngÜ©i ViŒt, các doanh gia ngÜ©i ViŒt cÀn phäi gia tæng hÖn n»a s¿ ûng h¶ cûa mình v§i nh»ng chính khách có mong muÓn mà chúng ta cùng chia xÈ, nh»ng mong muÓn vì m¶t c¶ng ÇÒng ViŒt Nam månh më hÖn, hånh phúc hÖn, trong m¶t ÇÃt nܧc Canada công b¢ng và thÎnh vÜ®ng hÖn. ñó là ÇiŠu chúng ta mong muÓn. Và Çó cÛng là ÇiŠu mà chúng tôi, trong cÜÖng vÎ khiêm nhÜ©ng cûa m¶t dân bi‹u, luôn quy‰t tâm xây d¿ng.

NhÜng chúng ta còn mong muÓn nhiŠu hÖn nhÜ vÆy. Chúng ta mong muÓn Çem låi nh»ng vÆn h¶i m§i cho hàng triŒu con ngÜ©i ª bên kia b© bi‹n. Chúng ta mong muÓn r¢ng: m¶t dân t¶c vï Çåi v§i 4000 næm væn hi‰n phäi ÇÜ®c sÓng xÙng Çáng v§i giá trÎ và truyŠn thÓng cûa mình.

LiŒu nh»ng mong muÓn cûa chúng ta có th‹ trª thành hiŒn th¿c, hay không?  Và liŒu chúng ta có quy‰t tâm tranh ÇÃu cho nh»ng gì chúng ta tin tܪng, hay không? Nh»ng n‡ l¿c cûa quš vÎ, nh»ng tÃm lòng cûa quš vÎ cho phép chúng tôi tin r¢ng câu trä l©i là: có.

ThÜa quš vÎ,

Con ÇÜ©ng h¶i nhÆp vào xã h¶i Canada, vŠ xã h¶i và chánh trÎ, không dÍ dàng hay b¢ng ph£ng. NhÜng chúng ta quy‰t tâm Çi ljn th¡ng l®i trên con ÇÜ©ng Çó, bªi vì chúng tôi tin r¢ng: cùng nhau, chúng ta có th‹ bi‰n m†i ܧc mÖ thành hiŒn th¿c.

Xin cäm Ön quš vÎ.